Йунус сүрөсү — Аят 30

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• هُنَالِكَ — ошол жерде, ошол күнү, ошол маалда.
• تَبْلُو — «балва» тамырынан алынган, сынайт, текшерет, көрүнөт деген мааниде. Бул жерде ар бир жан өзүнүн кылган иштеринин жыйынтыгын көрөт дегенди билдирет.
• مَا أَسْلَفَتْ — эмнелерди илгери жиберген, башкача айтканда дүйнөдө кылып өткөн иштерин.
• وَرُدُّوا — кайтарылды, алып барылды.
• مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ — алардын чыныгы кожоюну, чыныгы колдоочусу жана ээси — Аллах.
• وَضَلَّ — жоголду, жок болду, адашып кетти.
• يَفْتَرُونَ — өздөрү ойлоп тапкан, жалгандан ойлоп чыгарган нерселер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ошол улуу кыямат күнүндө ар бир жан өзүнүн дүйнөдө кылып өткөн иштерин — жакшылык болобу, жамандык болобу — алдынан көрөт жана алардын жыйынтыгын тартат. Ким жакшылык кылса, жакшылыктын сыйын алат; ким жамандык кылса, жамандыктын жазасын алат. Ошол күнү бүт адамдар өздөрүнүн чыныгы Кожоюну, чыныгы Ээси болгон Аллахтын алдына кайтарылат. Аллах алардын иштерин адилеттик менен соттойт. Ал эми мушриктер жана каапырлар Аллахтан башка кудай кылып алып, өздөрү ойлоп тапкан «шапаатчыларыбыз бизди куткарат» деген буттары, жалган кудайлары ошол күнү алардан жок болуп, эч кандай пайда бере албайт. Алар адашып, жардамсыз калышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ар бир адам өз ишинин жообун берет: Бул аят бизге дүйнөдө кылган ар бир жакшылык жана жамандык эртең кыяматта алдыбыздан чыгарын эскертет. Ошондуктан ар бир ишибизди ойлонуп, жакшылыкка умтулууга чакырат.
• Аллах — чыныгы Кожоюн: Биз кайсыл жерде болсок да, акыры Аллахка кайтабыз. Ал биздин чыныгы Ээбиз, Ага ибадат кылып, Ага гана таянуу керек.
• Жалган кудайлар пайда бербейт: Аллахтан башка нерселерге — буттарга, адамдарга же башка нерселерге сыйынып, алардан жардам күтүү эч кандай пайда бербейт. Кыяматта алар жок болуп, бизди таштап кетишет.
• Адилет сот күнү бар: Бул дүйнөдө адилетсиздик көп болушу мүмкүн, бирок Аллахтын алдында ар бир адам өз ишине жараша адилеттүү жооп берет. Бул — момундар үчүн чоң сооротуу жана үмүт.
• Исламга чакыруу: Бул аят адамдарды ой жүгүртүүгө, акырет үчүн даярдык көрүүгө, жакшылык иштерди көбөйтүүгө жана Аллахка чын ыкластан ибадат кылууга чакырат. Анткени кыямат күнүндө ар бир адам өзүнүн кылган иштеринин жыйынтыгын көрөт жана Аллахтын алдында жооп берет.