Сураи Йунус — Оят 36

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• ظَنًّا: гумон, тахмин, гумоне, ки ба илм ва яқин асос наёфтааст.
• يُغْنِي: кофӣ мешавад, ҷойи чизеро мегирад, аз кор мебарояд.
• الْحَقِّ: ҳақиқат, ростӣ, яқин — он чи ки воқеан дуруст аст.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди мутаъол ҳолати аксари мушриконро баён мекунад, ки онҳо дар эътиқоди худ ба бутҳо ва дар гумон кардани он ки бутҳо онҳоро ба Худо наздик мекунанд, танҳо аз паи гумон ва тахмин мераванд. Онҳо аз рӯи дониш ва яқин амал намекунанд, балки танҳо аз паи гумони беасос ва пайравии кӯр-кӯронаи падарону бобоёни худ мераванд.

Сипас Худованд равшан месозад, ки гумон ҳеҷ гоҳ ҷойи ҳақиқат ва яқинро намегирад ва аз кор намебарояд. Он чи инсон бояд ба он такя кунад, илм ва яқин аст, на гумон ва шак. Гумон наметавонад инсонро ба роҳи рост ҳидоят кунад ва наметавонад ӯро аз гумроҳӣ наҷот диҳад.

Дар охир Худованд мефармояд, ки Ӯ ба ҳамаи аъмоли онҳо огоҳ аст ва ҳеҷ чиз аз Ӯ пинҳон намемонад. Ин ҳам ваъдаи ҷазо барои пайравии гумон аст ва ҳам тасаллӣ барои онҳое, ки ба ҳақиқат пайравӣ мекунанд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд:

• Ислом дини илм ва яқин аст, на дини гумон ва тахмин. Ҳар мусалмон бояд дар эътиқоди худ ба илм ва далели қатъӣ такя кунад.
• Пайравии кӯр-кӯрона аз падарон ва бобоён бе далел дуруст нест; инсон бояд ҳақиқатро бо ақл ва далел ҷустуҷӯ кунад.
• Гумон ҳеҷ гоҳ ҷойи ҳақиқатро намегирад ва инсонро аз масъулият озод намекунад.
• Худованд ба ҳамаи аъмоли бандагонаш огоҳ аст ва ҳеҷ чиз аз Ӯ пинҳон нест; ин боиси он мешавад, ки инсон бо ихлос ва ростӣ амал кунад.
• Ин оят моро ташвиқ мекунад, ки дар дин бо тадқиқ ва омӯзиш пеш равем ва аз гумонҳои беасос дурӣ ҷӯем, то ба ҳақиқати пок ва роҳи рост бирасем.