Yunus surasi — Oyat 50

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُهُ بَيَاتًا أَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ

معاني الكلمات:

• بَيَاتًا: كechasi, ya'ni tunda.
• مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ: nima narsani shoshiltirmoqdalar, ya'ni azobning qaysi qismini tezlashtirishni so'ramoqdalar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Bu mushriklarga ayting: “Ayting-chi, agar Allohning azobi sizlarga kechasi uyquda yoki kunduzi ish-harakatlaringiz paytida kelsa, sizlar undan qaysi narsani shoshiltiryapsizlar?!” Ya'ni, azobning qaysi turini tezroq kelishini istayapsizlar? Ular azobni masxara qilib, tez kelishini so'rar edilar. Bu savol ularni ogohlantirish va qo'rqitish uchundir. Chunki azob qachon kelsa ham, ular uchun halokatli va qayg'ulidir. Ular o'sha paytda o'zlarining shoshiltirganlariga pushaymon bo'lishadi, lekin bu pushaymonlik ularga foyda bermaydi. Azobning kechasi yoki kunduzi kelishi ularning holatini o'zgartirmaydi — har ikki holatda ham bu ular uchun dahshatli ofatdir. Ular bu azobni shoshiltirib, o'zlariga qanday yomonlik qilayotganlarini anglamaydilar.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'minlarga sabr qilishni va Allohning azobi haqida jiddiy bo'lishni o'rgatadi. Gunohkorlarning azobni shoshiltirishi ularning nodonligidan ekanini ko'rsatadi.
• Allohning azobi kutilmaganda kelishi mumkin, shuning uchun inson doimo tavba va taqvo holatida bo'lishi kerak.
• Masxara qilish va Allohning va'dalarini engil qarash — insonni halokatga yetaklovchi xatti-harakatlardir. Mo'min esa Allohning rahmati va azobidan qo'rqib, to'g'ri yo'lda mustahkam turadi.
• Bu oyatda Allohning payg'ambariga mushriklarni muloyimlik bilan ogohlantirish usuli o'rgatiladi, bu esa da'vatda yumshoqlik va hikmatni qo'llashning ahamiyatini ko'rsatadi.