Sure Tekâsür — Ayet 5

Kelime Anlamları:

• Kellâ: Hayır, asla! (Bir uyarı ve azarlama edatıdır)
• Lev ta'lemûne: Eğer bilseydiniz
• İlme'l-yakîn: Kesin bilgi, şüpheye yer bırakmayan gerçek bilgi

Tefsir:

Bu âyet, bir önceki âyette insanların mal ve evlat çokluğuyla övünmesinin, kabirlere varıncaya kadar süren gafletini kınadıktan sonra, onlara sert bir uyarıyla seslenmektedir: "Hayır! Asla böyle yapmamalısınız!" Bu ifade, insanların içine düştüğü bu gaflet halinin ne kadar yanlış olduğunu vurgular.

Ardından gelen "eğer kesin bir bilgiyle bilseydiniz" ifadesi, aslında şartlı bir cümledir ve cevabı hazfedilmiştir. Yani şöyle demek istenmektedir: "Eğer siz, ölümden sonra dirileceğinizi, amellerinizin karşılığını göreceğinizi ve Allah'ın huzurunda hesap vereceğinizi hiçbir şüphe duymadan, kesin bir imanla bilseydiniz; elbette bu dünyevî övünme ve çokluk yarışı sizi oyalayıp durmazdı, ahiretiniz için hazırlık yapardınız."

Buradaki "yakîn" kelimesi, kalbe tamamen yerleşmiş, hiçbir şüphe ve tereddüt barındırmayan kesin bilgi demektir. Bu bilgi, sadece akılla elde edilen bir bilgi değil, kalbin derinliklerine işleyen ve kişinin davranışlarını değiştiren bir idraktir. Eğer insan bu bilgiye sahip olsaydı, dünya hayatının geçici olduğunu, asıl hayatın ahiret hayatı olduğunu kavrar ve ona göre yaşardı.

Ayetten Çıkarılan Faydalar:

1. Gerçek bilgi, amele dönüşen bilgidir: Bir insanın bir şeyi bilmesi, onun davranışlarını değiştirmiyorsa, o bilgi eksik ve yetersizdir. Gerçek bilgi, kişiyi yanlıştan alıkoyup doğruya yönlendiren bilgidir.
2. Ahiret bilinci, dünya hayatını düzenler: Ölümü, hesabı ve ahireti gerçekten idrak eden bir insan, dünyanın geçici süslerine aldanmaz, övünme ve çokluk yarışına kapılmaz. Bu bilinç, insanı hem bu dünyada huzurlu hem de ahirette kurtuluşa erdirir.
3. Gaflet, insanın en büyük düşmanıdır: İnsanı yanlış yola sürükleyen şey, çoğu zaman bilgisizlik değil, gaflettir. Bu âyet, gaflet uykusundan uyanmayı ve gerçekleri hatırlamayı öğütler.
4. İslam, insanı sorumluluk sahibi yapar: Bu âyet, insanın başıboş yaratılmadığını, bir gün Allah'ın huzurunda hesap vereceğini hatırlatarak, insana hayatında bir gaye ve sorumluluk bilinci kazandırır. Bu da insanı hem dünyada hem ahirette mutluluğa götüren yoldur.