Аль-Маун сүресі — Аят 2

1. Сөздердің мағынасы:

• فَذَٰلِكَ — "міне, сол" деген мағынада; алыстағы нәрсені нұсқау үшін қолданылады, бұл жерде мінезді сипаттау үшін келген.
• يَدُعُّ — "итереді, қатты түртеді, зорлықпен қуып жібереді" деген мағынаны білдіреді. Бұл жай ғана итеру емес, қаталдықпен, дөрекілікпен кері итеру.
• الْيَتِيمَ — "жетім" деген сөз; әкесінен ерте айырылған, қамқорлыққа мұқтаж бала.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта өткен аятта айтылған қияметті жоққа шығарушы, діннің сыртқы көрінісін ғана ұстанып, жүрегі қатып қалған адамның шынайы бет-пердесін ашады. Міне, сол адам — жетімді қаталдықпен, дөрекілікпен итеріп, оның құқығын бермейтін, оған қамқорлық жасамайтын, керісінше оны менсінбей, зорлықпен қуып жіберетін жан. Ол жетімнің әлсіздігін, қорғансыздығын пайдаланып, оған мейірімсіздік танытады. Бұл іс оның жүрегінің қатып, иманының әлсірегенін, ақыретке сенбейтінін көрсетеді. Себебі жетімге жақсылық жасауды, оның құқығын қорғауды бұйырған дінді шын жүректен ұстанған адам ондай қатыгездікке бармас еді. Сол замандағы кейбір адамдар жетімдерге мұра бермей, олардың үлесін тартып алатын, оларды өз қамқорлығына алмайтын. Осы аят солардың жай-күйін әшкерелеп, нағыз діндарлық тек амал-ғибадатпен ғана емес, жүрек мейірімімен, әлсіздерге қамқорлықпен өлшенетінін үйретеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам діні жетімдерге, әлсіздерге, қорғансыздарға ерекше қамқорлық жасауды талап етеді. Бұл — иманның шынайылығының белгісі.
• Жетімді ренжіту, оған қаталдық таныту, құқығын бермеу — үлкен күнә және жүректің қатыгездігінің көрінісі.
• Нағыз діндарлық тек сөзбен немесе ғибадатпен шектелмейді; ол мейірімділік, жанашырлық және әлсіздерге қол ұшын беру арқылы көрінеді.
• Қияметке, ақырет есебіне шын сенген адам басқаларға, әсіресе жетімдерге зорлық-зомбылық жасаудан сақтанады.
• Бұл аят бізді жетімдерге, жалпы мұқтаж жандарға жақсылық жасауға, олардың құқығын қорғауға, жүрегімізді мейіріммен толтыруға шақырады. Осындай ізгі амалдар арқылы иманымыз кемелденіп, Алланың разылығына бөленеміз.