Sure Hûd — Ayet 62

Kelime Anlamları:

• Merciyyen (مَرْجُوًّا): Kendisinden hayır beklenen, kendisine umut bağlanan, toplumda sözü dinlenen ve saygı duyulan kimse.
• Tenhânâ (تَنْهَانَا): Bizi men ediyor musun, yasaklıyor musun?
• Mürîb (مُرِيبٍ): İnsanı şüpheye düşüren, kalbi huzursuz eden, gönle vesvese veren.

Tefsir:

Semud kavmi, Allah'ın kendilerine gönderdiği peygamberleri Salih aleyhisselam'a karşı büyük bir saygısızlık ve kibirle şöyle dediler: "Ey Salih! Sen bundan önce aramızda kendisinden hayır beklenen, sözü dinlenen, akıl danışılan ve toplumda yüksek bir mevkiye sahip olan bir kişiydin. Sana güveniyor, senin görüşlerine değer veriyorduk. Fakat şimdi bu çağrınla, bu tebliğinle bu itibarını kaybettin."

Onlar bu sözleriyle, hakikatin peygamberin şahsında değil, onların atalarının yolunda olduğunu ima ediyorlardı. Ardından da şu inkâr dolu soruyu yönelttiler: "Sen bizi, atalarımızın taptığı o ilahlara kulluk etmekten mi alıkoyuyorsun? Bizi, bizden önceki nesillerin üzerinde bulunduğu bu yoldan mı çevirmek istiyorsun?"

Sonra da kalplerindeki asıl hastalığı, yani hakikate karşı duydukları derin şüpheyi şu sözlerle itiraf ettiler: "Doğrusu biz, senin bizi davet ettiğin bu tevhid dinine, yalnızca Allah'a kulluk etmeye karşı öyle bir şüphe içindeyiz ki bu şüphe bizi rahatsız ediyor, içimize vesvese veriyor ve kalbimizi huzursuz ediyor."

Bu sözler, onların aslında hakikati anlamaktan uzak olmadıklarını, fakat nefislerinin ve atalarına olan kör bağlılıklarının onları bu gerçeği kabul etmekten alıkoyduğunu göstermektedir. Onlar, Salih aleyhisselam'ın doğruluğunu biliyorlar, onun ahlakına ve güvenilirliğine şahittiler. Ancak nefislerinin arzuları ve atalarının yolunu bırakma korkusu, onları bu inkâra sürüklemiştir.

İbret ve Mesaj:

Bu kıssada bizim için çok önemli dersler vardır. İnsan, hakkı kabul etmek için önce kendini, nefsinin arzularını ve atalarından gelen kör taklit zincirini kırmalıdır. Hak nereden gelirse gelsin, kim söylerse söylesin kabul edilmelidir. Salih aleyhisselam'ın kavmi, onun doğruluğunu bildikleri halde, sırf atalarının yolunu bırakmamak için hakikati reddettiler. Bu, bugün de birçok insanın içinde bulunduğu durumdur. Oysa Allah'a iman eden, tevhid üzere yaşayan ve peygamberlerin izinden giden kimse, dünyada huzura, ahirette ise ebedi kurtuluşa erer. Rabbimiz bizleri, atalarının kör taklidiyle değil, basiretle, ilimle ve samimiyetle hakikate yönelen kullarından eylesin.