سوره یوسف — آیه 10

معانی کلمات:

• غیابت: ته چاه یا جای پنهان و پوشیده از دید.
• الجُبّ: چاهی که با سنگ ساخته نشده باشد (چاه طبیعی).
• یلتقطه: برمیگیرد و برمیدارد.
• السیّارة: کاروانیان و مسافران.

تفسیر آیه:

یکی از برادران یوسف که رأی و نظرش در میان آنان مؤثر بود، گفت: یوسف را نکشید؛ اگر واقعاً قصد دارید از دست او راحت شوید، او را در ته چاه بیندازید تا یکی از کاروانیانِ عبوری او را پیدا کند و با خود ببرد. این کار هم از قتل سبکتر است و هم به هدف شما (دوری از یوسف) میرسد. او با این پیشنهاد خواست خون یوسف را نریزد و او را از مرگ حتمی نجات دهد، هرچند سرنوشت او را به دست بیگانگان میسپرد.

فواید و پیامهای آیه:

1. رحمت و مهربانی حتی در میان بدخواهان: این پیشنهاد نشان میدهد که حتی در میان کسانی که قصد بدی دارند، ممکن است صدای رحمت و عقل بلند شود و جلوی فاجعه را بگیرد. این درس بزرگی است که انسان همیشه میتواند با رأفت و خرد، از خشونت جلوگیری کند.
2. اهمیت تدبیر و مشورت: برادران یوسف به جای عمل عجولانه، نظر یکدیگر را پرسیدند و این نشان میدهد که مشورت حتی در کارهای نادرست میتواند عواقب را تلطیف کند. پس در کارهای خیر، مشورت چهقدر ارزشمندتر است!
3. امید به نجات در سختترین شرایط: یوسف در ته چاه تاریک رها شد، اما همین چاه مقدمهای برای رسیدن او به عزت و قدرت در مصر شد. این به ما میآموزد که هیچ بنبستی در زندگی وجود ندارد و خداوند از دل تاریکیها، راه روشنایی میگشاید.
4. پرهیز از افراط در خشم: پیشنهاد «نکشید» یادآور این است که خشم و کینه نباید انسان را به جنایت بکشاند؛ بلکه باید راهی میانه و کمضررتر برگزید. اسلام همواره به اعتدال و دوری از افراط دعوت میکند.