سوره یوسف — آيت 10

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• غَيَابَةِ الْجُبِّ: کوهه جي اونهي ۽ لڪل جاءِ، جتي نظر نه ٿي پهچي.
• يَلْتَقِطْهُ: کڻي وڃي، کڻي وٺي، بنا ڪنهن ڳولا ۽ ارادي جي کيس کڻي وڃن.
• السَّيَّارَةِ: مسافر، راهي، قافلو هلندڙ.
• إِن كُنتُمْ فَاعِلِينَ: جيڪڏهن توهان پنهنجو ارادو پورو ڪرڻ تي بيٺا آهيو.

2) آيت جي تفسير:

يوسف عليه السلام جا ڀائر سندس باري ۾ مشورو ڪري رهيا هئا ته کيس ڇا ڪجي. انهن مان هڪ ڀاءُ چيو ته يوسف کي قتل نه ڪريو، ڇو ته قتل هڪ وڏو ڏوهه آهي ۽ ان جو وبال تمام گھڻو آهي. ان جي بدران کيس هڪ اونهي کوهه ۾ اڇلايو، جتان ڪو مسافر قافلو لنگهندو ته کيس ڪڍي وٺي ويندو. اهڙي طرح توهان کانئس آجو ٿي ويندؤ ۽ کيس قتل ڪرڻ جي ضرورت به نه پوندي. اهو مشورو ان ڀاءُ ڏنو جيڪو قتل کان بچڻ چاهيو ٿي، يا وري انهن جي دل ۾ يوسف لاءِ ٿوري رحم به هئي. مطلب اهو ته جيڪڏهن توهان پنهنجي ارادي تي بيٺا آهيو ته پوءِ قتل کان بچي، کوهه ۾ اڇلائڻ ئي سٺو رستو آهي، ڇاڪاڻ ته اهو قتل کان گھٽ نقصانڪار آهي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قتل جي بڇڙائي: هن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته قتل ڪنهن به صورت ۾ جائز ناهي، ۽ ان کان بچڻ لاءِ ٻيا رستا ڳولڻ گھرجن.
• حڪمت ۽ تدبير: مشڪل وقت ۾ سوچ ويچار ڪري ۽ حڪمت سان فيصلو ڪرڻ گھرجي، جيئن ان ڀاءُ ڪيو.
• الله جي حڪمت: يوسف عليه السلام کي کوهه ۾ اڇلائڻ به الله جي منشا جو حصو هو، جتان کيس عزت ۽ بلندي ملي. ان مان سبق آهي ته مشڪلاتن ۾ به الله جي رحمت تي ڀروسو رکڻ گھرجي.
• اسلام جي رحمت: اسلام هميشه رحم ۽ نرمي جو درس ڏئي ٿو، ۽ ڪنهن به انسان کي نقصان پهچائڻ کان روڪي ٿو.
• قرآن جي هدايت: قرآن مجيد ۾ هر واقعي ۾ انسان لاءِ هدايت ۽ نصيحت موجود آهي، جيڪا اسان کي صحيح رستو ڏيکاري ٿي.