Sure Yûsuf — Ayet 10

Kelime Anlamları:

• Ğayâbeti'l-cubb: Kuyunun dibi, gözden kaybolan derinliği. "Ğayâbe" gözden gizlenen yer demektir; "cubb" ise örülmemiş, derin bir kuyu anlamına gelir.
• Yeltekıt-hu: Onu alıverir, kendiliğinden buluverir. Bu, birinin onu aramadan, tesadüfen bulup alması demektir.
• Es-Seyyâre: Yolcular, kervan halkı. Burada geçen kervan anlamındadır.
• İn küntüm fâilîn: Eğer yapmaya karar verdiyseniz, yani bu işi mutlaka yapacaksanız.

Tefsir:

Yûsuf'un kardeşleri, babalarının ona olan sevgisini kıskanarak onu öldürmeyi veya uzak bir yere atmayı planlamışlardı. İşte tam bu sırada içlerinden biri söz alarak dedi ki: "Yûsuf'u öldürmeyin! Eğer ona bir şey yapacaksanız, onu kuyunun dibine bırakın. Kervanlardan geçen yolculardan biri onu bulup alsın. Böylece ondan kurtulmuş olursunuz, hem de onun kanını akıtmış olmazsınız." Bu söz, onun ölümüne razı olmadıklarını gösteren bir merhamet kıvılcımıydı. Bu teklif, kardeşlerin öfkesini biraz olsun yatıştırdı ve onlar da bu fikri kabul ettiler.

Burada dikkat çeken nokta, kardeşlerin içinden birinin dahi olsa, öldürmeye karşı çıkması ve daha yumuşak bir yol önermesidir. Bu, insan fıtratında var olan merhamet duygusunun tamamen kaybolmadığını gösterir. Yûsuf'un kuyuya atılması, zâhirde ondan kurtulmak için bir plan gibi görünse de, aslında Allah'ın ince bir takdiriydi. O kuyu, Yûsuf için bir kurtuluş kapısı olacak, onu Mısır'a götürecek ve orada yüceltecekti. Allah, kulları için hayır dilediğinde, onların planlarını bile hayra çevirir.

Sevgili kardeşlerim, bu kıssa bize gösteriyor ki, insanlar ne kadar tuzak kursalar da, Allah'ın planı her zaman en güzelidir. Siz hiçbir zaman ümitsizliğe kapılmayın. Başınıza gelen sıkıntılar, belki de sizin için bir kuyunun dibine düşmek gibi görünebilir; ama unutmayın ki, o kuyunun dibinden çıkaracak olan da Allah'tır. Yûsuf aleyhisselâm, kuyudan sonra zindana atıldı, zindandan sonra da Mısır'a hükümdar oldu. İşte Allah, sabredenleri ve tevekkül edenleri böyle yüceltir. Siz de hayatınızda karşılaştığınız zorluklara sabredin, Allah'a güvenin. Çünkü her zorlukla beraber bir kolaylık vardır ve Allah'ın yardımı, sabredenlerle beraberdir.