Surat Yusuf — Ayat 23

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• رَاوَدَتْهُ (rāwadat-hu): ngajak-ajak kanthi alus lan bola-bali, nggunakake cara kang lembut supaya kepingin.
• عَن نَّفْسِهِ (ʿan nafsihi): marang awake (yaiku nggodha supaya nindakake tumindak kang ora prayoga).
• غَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ (ghallaqatil-abwāb): nutup kabeh lawang kanthi rapet.
• هَيْتَ لَكَ (hayta laka): ayo, mara mrene, teka marang aku.
• مَعَاذَ اللَّهِ (maʿādha Allāh): aku ngayomi lan nyuwun perlindungan marang Allah.
• مَثْوَايَ (mathwāya): panggonanku, papan aku dipanggonake lan diurmati.
• لَا يُفْلِحُ (lā yufliḥu): ora bakal begja, ora bakal kasil, ora bakal slamet.

2) Tafsir ayat:

Ing ayat iki, dicritakake yen bojone pembesar Mesir (garwane al-Aziz) kang dadi bendara panggonane Nabi Yusuf, ngajak-ajak Nabi Yusuf kanthi alus lan bola-bali supaya nindakake tumindak kang ora prayoga. Dheweke kepengin banget marang Nabi Yusuf amarga kagum marang kaendahane lan kapinterane. Kanggo nggayuh karepe, dheweke nutup kabeh lawang kanthi rapet, supaya ora ana wong liya kang ngerti lan ora ana kang bisa mlebu. Sawise iku, dheweke ngomong marang Nabi Yusuf: "Ayo, mara mrene, teka marang aku."

Nabi Yusuf langsung mbales kanthi tegas lan ngendika: "Aku ngayomi awake dhewe marang Allah, lan nyuwun perlindungan marang Panjenengane saka apa kang kokajak iki." Dheweke banjur nerangake alasane: "Sesungguhnya bendara lan majikanku (yaiku al-Aziz, bojone wong wadon iki) wis ngurmati aku lan menehi papan kang apik marang aku. Mula ora pantes yen aku mbales kabecikane kanthi khianat marang dheweke, utamane marang bojone." Ana uga kang nerangake yen tembung "rabbi" ing kene tegese Allah, yaiku Gusti kang wis paring nikmat marang Nabi Yusuf. Pungkasane, Nabi Yusuf ngendika yen wong-wong kang tumindak zalim — kalebu wong kang nindakake zina — iku ora bakal begja lan ora bakal kasil uripe, amarga zina iku kalebu tumindak zalim marang awake dhewe, marang wong liya, lan marang kulawargane.

3) Faedah lan piwulang kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake yen godaan marang tumindak ala iku bisa teka kanthi cara alus, bujukan, lan saka wong kang cedhak karo kita. Mula kita kudu tansah waspada lan ati-ati.
• Nabi Yusuf menehi tuladha kang apik banget: nalika diadhepi godaan kang gedhe, dheweke langsung ngendika "maʿādha Allāh" — ngungsi lan nyuwun perlindungan marang Allah. Iki mulangake yen cara paling kuat kanggo nolak hawa nafsu yaiku kanthi nyedhaki Allah lan eling marang Panjenengane.
• Nabi Yusuf uga eling marang kabecikan wong liya. Dheweke ora gelem mbales kabecikan kanthi khianat. Iki mulangake babagan kesetiaan, kejujuran, lan ngormati wong kang wis apik marang kita.
• Ayat iki nuduhake yen tumindak zina lan sakabehe tumindak zalim iku ora bakal ngasilake kabegjan sejati. Mungkin wong kang tumindak ala katon seneng sedhela, nanging pungkasane ora bakal begja.
• Kanggo awake dhewe, ayat iki dadi pangeling supaya tansah njaga kehormatan, njaga awak lan ati saka tumindak kang ora prayoga, lan tansah ngendelake Allah nalika diadhepi pacoban.
• Islam iku agama kang ngajeni marang kesucian, kehormatan, lan kesetiaan. Sapa wae kang ngetutake tuladha Nabi Yusuf, mesthi bakal diparingi kekuatan lan kamulyan dening Allah.