سوره یوسف — آيت 24

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• هَمَّتْ بِهِ: هن (زليخا) ساڻس بدڪاريءَ جو ارادو ڪيو ۽ ان ڏانهن مائل ٿي.
• هَمَّ بِهَا: يوسف عليه السلام جي دل ۾ به ان ڏانهن ميلان پيدا ٿيو.
• بُرْهَانَ رَبِّهِ: پنهنجي رب جي طرفان هڪ دليل ۽ نشاني.
• السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ: برائي ۽ بيحيائيءَ جو ڪم، يعني زنا.
• الْمُخْلَصِينَ: اهي چونڊيل ۽ خالص ڪيل ٻانها.

2) تفسير:

قسم آهي ته زليخا پنهنجي دل ۾ يوسف عليه السلام سان بدڪاريءَ جو ارادو ڪيو ۽ ان ڏانهن مائل ٿي، ۽ يوسف عليه السلام جي دل ۾ به انساني فطرت جي ڪري ان ڏانهن هڪ خطررو ميلان پيدا ٿيو، پر اهو رڳو دل جو وهنوار هو، عمل نه. پوءِ هو ان کان بچي ويو ۽ ان حد کان اڳتي نه وڌيو، ڇاڪاڻ ته هن پنهنجي رب جي طرفان هڪ نشاني ۽ دليل ڏٺو، جنهن کيس ان برائيءَ کان روڪي ڇڏيو. جيڪڏهن اهو دليل نه هجي ها ته هو ان طرف مائل ٿي پوي ها. اهڙي طرح اسان يوسف عليه السلام کي اهو دليل ڏيکاريو، ته جيئن اسان کيس هر قسم جي برائي ۽ بيحيائيءَ کان بچائي رکون. بيشڪ هو اسان جي انهن ٻانهن مان هو، جن کي اسان پنهنجي عبادت ۽ توحيد لاءِ خالص ۽ چونڊيو هو.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي يوسف عليه السلام کي خاص نشاني ۽ دليل ذريعي برائيءَ کان بچايو، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته الله پنهنجن نيڪ ٻانهن کي اڪيلو نه ٿو ڇڏي، پر کين پنهنجي مدد ۽ حفاظت سان بچائي ٿو.
• انسان جي دل ۾ گناهه جو خطررو خيال اچي سگهي ٿو، پر اصل ڪاميابي ان ۾ آهي ته انسان ان خيال تي عمل نه ڪري ۽ فوراً الله ڏانهن رجوع ڪري.
• الله جي ياد، علم ۽ ايمان ئي اهي شيون آهن، جيڪي انسان کي گناهن کان روڪين ٿيون ۽ کيس صحيح رستو ڏيکارين ٿيون.
• اخلاص ۽ نيڪ نيت جو وڏو مقام آهي؛ جيڪو الله لاءِ خالص ٿئي ٿو، الله کيس برائيءَ کان بچائي ٿو ۽ کيس پنهنجي خاص چونڊ ۾ شامل ڪري ٿو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته مشڪلات ۽ آزمائش جي وقت ۾ الله تي ڀروسو رکڻ ۽ سندس مدد گهرڻ ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.