سوره یوسف — آیه 58

معانی کلمات:

• «مُنکِرون»: ناشناسنده، کسی که دیگری را نمیشناسد و او را انکار میکند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه قحطی و خشکسالی در سرزمین کنعان رخ داد و مردم آن دیار به سختی افتادند، برادران یوسف علیهالسلام به دستور پدرشان یعقوب علیهالسلام برای تهیه آذوقه و گندم به مصر رفتند. آنان وارد دستگاه عزیز مصر شدند تا از او کمک بگیرند. یوسف علیهالسلام که در آن زمان به مقام والایی در حکومت مصر رسیده بود، برادران خود را که در برابر او ایستاده بودند، کاملاً شناخت؛ اما برادران او را نشناختند. دلیل این ناشناسی آن بود که سالهای زیادی از جدایی گذشته بود و یوسف در کودکی از آنان جدا شده بود و اکنون با هیئت و ظاهری کاملاً متفاوت، در جامه پادشاهی و عزت و جلال در برابرشان ظاهر شده بود. از این رو، آنان گمان نمیکردند که این مرد بزرگ و قدرتمند، همان برادر کوچکشان باشد که سالها پیش او را در چاه انداخته بودند. یوسف نیز در آن لحظه، خود را معرفی نکرد و تصمیم گرفت نقشهای برای آزمودن برادران و رسیدن به برادر کوچکترش بنیامین طراحی کند.

فواید و درسهای آیه:

1. تقدیر الهی بر این است که سختیها و مصیبتها مقدمهای برای رسیدن به آسایش و پیروزی باشد؛ چنانکه یوسف پس از سالها رنج و زندان، به عزت و حکومت رسید و برادرانش برای رفع نیاز به درگاه او آمدند.
2. این آیه نشان میدهد که خداوند بندگان صبور و باایمان خود را یاری میکند و سرانجام، حق را بر باطل پیروز میگرداند، حتی اگر زمان آن طولانی شود.
3. گذشت زمان و تغییر شرایط میتواند چهرهها و موقعیتها را دگرگون کند؛ پس انسان نباید به ظاهر افراد و موقعیتهای دنیوی مغرور شود و باید همواره با تواضع و فروتنی با دیگران رفتار کند.
4. در برخورد با دیگران، چه دشمنان و چه نزدیکان، تدبیر و صبر و حکمت لازم است؛ همانگونه که یوسف علیهالسلام با وجود شناختن برادران، خویشتنداری کرد و منتظر فرصت مناسب برای آشکار کردن حقیقت شد.