Hijr surasi — Oyat 76

Kalima ma'nolari:

• "Va innahā" — "Albatta, u (qishloq)" degani, ya'ni Lut qavmining qishlog'i (Sadum shahri) nazarda tutilgan.
• "La bisabīlin muqīm" — "Doimiy/turg'un yo'l ustidadir" degani, ya'ni u yo'l o'tkinchi emas, balki barqaror, odamlar doim o'tadigan yo'ldir.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Lut qavmining qishlog'i — Sadum shahri haqida xabar bermoqda. Bu qishloq shunday yo'l ustida joylashganki, u yo'l doimiy va turg'undir, odamlar u yerdan doimo o'tib turadilar. Bu yo'l Hijoz bilan Shom (Suriya) o'rtasidagi karvon yo'lidir. Quraysh ahli savdo uchun Shomga borganlarida, aynan shu yo'ldan o'tar edilar va Lut qavmining halok bo'lgan joylarini, ularning qoldiqlarini ko'rar edilar. Bu hol ular uchun ibrat va ogohlantirish bo'lishi kerak edi. Alloh taolo bu qishloqni shunday yo'l ustida qoldirdiki, har bir o'tuvchi kishi ularning boshiga tushgan azobni ko'rib, ulardan saboq olishi mumkin bo'lsin. Bu azob — tosh yog'dirish orqali bo'lgan va bu joy hozir ham O'lik dengiz (Lut ko'li) atrofida joylashgan bo'lib, odamlar u yerdan o'tishda davom etadilar.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'tgan ummatlarning halok bo'lgan joylarini saqlab qo'yganki, keyingi avlodlar ulardan ibrat olsinlar. Bu Allohning rahm-shafqatidan dalolatdir.
2. Inson o'zi yashab turgan joyda, o'tib borayotgan yo'llarda Allohning qudratini va o'tganlarning saboqlarini ko'rib, o'ylab yurishi kerak.
3. Gunoh va itoatsizlikning oqibati halokat ekanini bilish — insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi va gunohlardan saqlaydi.
4. Bu oyat musulmonlarga, ayniqsa savdogarlarga va sayohatchilarga, yo'l-yo'lakay Allohning oyatlariga e'tibor berishni o'rgatadi.