Hijr surasi — Oyat 75

Kalimalarning ma'nolari:

• لِلْمُتَوَسِّمِينَ — ko‘ngil ko‘zi bilan qaraydigan, ishning haqiqatini tafakkur va e’tibor orqali anglaydigan, o‘ylab, saboq oladigan kishilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo O‘zining qadimiy ummatlar — xususan, Lut qavmi ustiga yuborilgan azob-uqubat va halokat haqida xabar bermoqda. Ularning qilgan qabih ishlari, gunohkorona hayotlari sababli ularning ustiga osmondan tosh yog‘ildi va ularning shaharlari ostin-ustun qilindi. Bu voqea — har bir aql-idrok egasi, ko‘ngil ko‘zi ochiq, o‘ylanib, saboq oladigan kishilar uchun katta ibrat va o‘gitdir. Zero, bu halokatda Allohning qudrati, g‘azabi va gunohkorlarga bo‘lgan jazosi yaqqol namoyon bo‘ldi. Bu voqeani eshitgan yoki ko‘rgan har bir kishi — agar ko‘ngil ko‘zi bilan qarasa, unda Allohning buyuk alomatlarini, haqiqatni va adolatini anglab yetadi. Bu oyat, shuningdek, o‘tgan xalqlarning boshiga tushgan musibatlardan saboq olib, o‘z hayotini to‘g‘rilashga undaydi. Alloh taolo bu kabi voqealarni zikr qilish orqali bandalariga rahm qilib, ularni gunohlardan qaytarishni va to‘g‘ri yo‘lga boshlashni iroda qilgan.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarni tafakkur qilishga, o‘tgan ummatlarning taqdirlaridan saboq olishga undaydi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va Allohga yaqinlashishga yetaklaydi.
2. Alloh taolo o‘z bandalariga rahm qilib, ularni ogohlantirishini ko‘rsatadi. Bu — Islom dinining rahm-shafqat va g‘amxo‘rlik din ekanligining dalilidir.
3. Ko‘ngil ko‘zi bilan qarash, ya’ni hikmat va e’tibor bilan mushohada qilish — mo‘minning fazilatlaridan biri bo‘lib, u insonni haqiqatni anglashga va iymonini mustahkamlashga olib boradi.
4. Ushbu oyat Qur’onning mo‘jizakorligini ham namoyon etadi: u o‘tgan xalqlarning voqealarini shunday batafsil va ta’sirchan bayon qiladiki, har bir davrda yashayotgan odamlar undan ibrat oladilar. Bu esa Islomning umumbashariy va abadiy din ekanligini tasdiqlaydi.