سوره نحل — آيت 114

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• فَكُلُوا: پوءِ کائو، کاڌو کائو.
• رَزَقَكُمُ اللَّهُ: الله تعاليٰ اوھان کي روزي ڏني آهي.
• حَلَالًا: حلال، شرعاً جائز ۽ مباح.
• طَيِّبًا: پاڪ ۽ سٺو، جيڪو طبيعت کي وڻي ۽ شرعاً به خراب نه هجي.
• وَاشْكُرُوا: ۽ شڪر ادا ڪريو، احسان مڃيو.
• نِعْمَتَ اللَّهِ: الله جي نعمت، الله جو احسان ۽ ٻاجھ.
• إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ: جيڪڏھن اوھين رڳو الله جي عبادت ڪريو ٿا.

2) آيت جي تفسير:

اي ايمان وارؤ! الله تعاليٰ اوھان کي جيڪا روزي ۽ رزق عطا ڪيو آهي، اُهو حلال ۽ پاڪ کائو، يعني اُهو کاڌو کائو جيڪو شرعاً جائز هجي ۽ پاڪ ۽ سٺو هجي، ۽ الله تعاليٰ جي نعمتن جو شڪر ادا ڪريو. شڪر جو مطلب اهو آهي ته دل سان الله جي نعمت کي مڃجي، زبان سان ساراهه ۽ ثنا بيان ڪجي، ۽ ان نعمت کي الله جي فرمانبرداري ۾ خرچ ڪجي، نه ته گناهن ۽ نافرماني ۾ استعمال ڪجي. جيڪڏھن اوھين واقعي رڳو الله تعاليٰ جي عبادت ڪندڙ آهيو ۽ ان سان ڪو شريڪ نه ٿا ڪريو، ته پوءِ اهو ئي اوھان جو فرض آهي ته الله جي حلال ڪيل شيءِ کائو ۽ ان جي نعمتن جو شڪر ادا ڪريو. يعني جيئن اوھين الله کي رڳو هڪ ۽ بي شريڪ مڃيو ٿا، تيئن ئي ان جي حڪمن جي پيروي ڪريو ۽ ان جي نعمتن جي قدر ڪريو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي بندن کي حلال ۽ پاڪ روزي کائڻ جو حڪم ڏنو آهي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته اسلام ۾ حلال ۽ پاڪ کاڌي جي اجازت آهي ۽ حرام ۽ خراب شين کان پرهيز جي تاڪيد آهي.
• شڪر ادا ڪرڻ هڪ وڏي عبادت آهي، جيڪا دل، زبان ۽ عمل سان ادا ڪجي ٿي. شڪرگذار بندو الله جي وڌيڪ نعمتن جو حقدار بڻجي ٿو.
• الله جي نعمتن کي سندس ئي فرمانبرداري ۾ استعمال ڪرڻ ئي حقيقي شڪر آهي، نه ته ان کي گناهن ۾ خرچ ڪرڻ.
• آيت ۾ الله جي توحيد ۽ عبادت جي اقرار سان گڏ شڪر ۽ حلال روزي جي پابندي جو ذڪر آهي، جنهن مان ظاهر ٿئي ٿو ته اسلام ۾ عقيدو ۽ عمل ٻئي گڏجي هلن ٿا.
• هي آيت مؤمنن کي ترغيب ڏئي ٿي ته اهي الله جي حلال ۽ پاڪ رزق مان فائدو وٺن ۽ ان تي شڪر ادا ڪن، ڇاڪاڻ ته اهو ئي سچي عبادت ۽ فرمانبرداري جي علامت آهي.