سوره اسراء — آیه 51

## تفسیر آیه ۵۱ سوره اسراء

### معنای واژگان:

• یَنْغِضُونَ: سرهای خود را با حالت تمسخر و انکار تکان میدهند.
• فَطَرَکُمْ: شما را از نیستی آفرید و خلق کرد.
• عَسَىٰ: امید است؛ اما وقتی از جانب خداوند گفته میشود، به معنای حتمیت و قطعیت است.

### تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بحث معاد و امکانپذیری آن، خطاب به منکران میفرماید: «یا اینکه آفرینشی باشید که در دلها و اندیشههایتان بزرگ و بعید مینماید» — مانند آسمانها، زمین، کوهها یا حتی خود مرگ که بزرگترین و دورترین چیز از پذیرش حیات در نظر شماست. اگر شما حتی به صورت چنین آفریدههای عظیم و بیجان درآیید، باز هم خداوند قادر است شما را دوباره زنده کند و به زندگی بازگرداند.

هنگامی که این حجت بر آنان تمام میشود و راهی برای انکار نمیماند، از روی عناد و استهزا میگویند: «چه کسی ما را دوباره به زندگی برمیگرداند؟» خداوند به پیامبرش دستور میدهد که در پاسخ بگوید: «همان کسی که نخستین بار شما را از هیچ آفرید؛ همان خدایی که قدرت آغاز آفرینش را داشت، قطعاً قدرت بازگرداندن شما را نیز دارد.»

اما آنان باز هم دست از سرکشی برنمیدارند و در حالی که سرهای خود را با تمسخر و تعجب تکان میدهند، میگویند: «پس این بازگشت کی خواهد بود؟» خداوند میفرماید: «بگو: شاید نزدیک باشد» — و این وعده از جانب خداوند حتمی و قطعی است، زیرا هر آنچه در راه است، نزدیک است.

### فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت بیپایان خداوند: این آیه به ما میآموزد که قدرت خداوند محدود به قوانین و تصورات ما نیست؛ او قادر است هر چیزی را، حتی از دل بزرگترین و سختترین مخلوقات، دوباره زنده کند.
2. پاسخ به شبهات منکران: خداوند با این بیان، منطقیترین پاسخ را به کسانی میدهد که بازآفرینی را محال میدانند؛ اگر آفرینش نخستین ممکن بوده، آفرینش دوباره نیز ممکن است.
3. نزدیکی رستاخیز: هر لحظه ممکن است قیامت فرا رسد؛ این آیه ما را به هوشیاری و آمادگی دائمی دعوت میکند تا زندگی خود را بر اساس ایمان و عمل صالح بنا کنیم.
4. امید به رحمت الهی: تعبیر «عَسَىٰ» از جانب خداوند، نشانه رحمت و لطف اوست؛ او با این بیان، درِ امید را به روی بندگان باز میگذارد و آنها را به توبه و بازگشت دعوت میکند.
5. پایداری در برابر استهزاء: پیامبر اکرم (ص) با وجود تمسخر و انکار منکران، مأمور بود با صبر و استواری پاسخ آنان را بدهد؛ این درس بزرگی برای مؤمنان است که در مسیر حق، از سخنان تمسخرآمیز مخالفان نهراسند.