Сураи Аль-Исра — Оят 51

1. Маънои калимаҳо:

• أَوْ خَلْقًا: ё махлуқе дигар.
• مِمَّا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ: аз чизҳое, ки дар дилҳои шумо бузург ва азим менамояд.
• فَطَرَكُمْ: шуморо офарид ва бино ниҳод.
• فَسَيُنْغِضُونَ: пас онҳо меҷунбонанд.
• رُءُوسَهُمْ: сарҳои худро.
• عَسَىٰ: шояд, умед аст.

1. Тафсири оят:

Худованди Мутаъол дар ин оят ба инкоркунандагони баъс (эҳёи баъд аз марг) мефармояд: Агар шумо гумон кунед, ки аз нав зинда шудан ғайриимкон аст, пас бидонед, ки Худо метавонад шуморо ҳатто агар ба махлуқе табдил ёбед, ки дар дилҳои шумо бузургтарин ва аз ҳама дур аз қабули ҳаёт менамояд, боз ҳам шуморо эҳё кунад. Баъзе муфассирон гуфтаанд, ки ин махлуқ «мавт» (марг) аст, зеро чизе дар дили фарзанди Одам аз марг бузургтар нест. Яъне, агар шумо худи марг бошед, Худо боз ҳам шуморо эҳё мекунад. Баъзе дигарон гуфтаанд, ки ин осмонҳо, замин ва кӯҳҳо ҳастанд, ки аз бузургтарин махлуқотанд.

Пас онҳо бо тамасхур ва инкор мегӯянд: «Кӣ моро баъд аз марг ба зиндагӣ бармегардонад?» Ба онҳо бигӯ: «Он Зоте, ки шуморо бори аввал аз нестӣ офарид ва бино ниҳод, шуморо бозмегардонад». Зеро Он ки бар офариниши ибтидоӣ қодир аст, бар эҳёи дубора низ қодир аст.

Он гоҳ онҳо аз рӯи тамасхур ва таъаҷҷуб сарҳои худро ба сӯи ту меҷунбонанд ва мегӯянд: «Ин баъс ва эҳё кай воқеъ мешавад?» Ба онҳо бигӯ: «Шояд ки он наздик бошад». Зеро ҳар чизе ки оянда аст, наздик аст, ва ваъдаи Худо ҳатман воқеъ мешавад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Қудрати бепоёни Худо: Ин оят нишон медиҳад, ки Худованди Мутаъол бар ҳама чиз қодир аст, ҳатто бар эҳёи махлуқоте, ки дар назари инсон ғайриимкон менамояд.
• Ҳикмати офариниши ибтидоӣ: Касе ки инсонро бори аввал аз нестӣ офаридааст, барои ӯ душвор нест, ки ӯро бори дигар эҳё кунад.
• Наздикии қиёмат: Ҳар чизе ки оянда аст, наздик аст. Ин боиси он мешавад, ки инсон ҳамеша омода бошад ва ба амалҳои некӯ машғул шавад.
• Ҳушдори аз тамасхур: Инкоркунандагон бо тамасхур ва шубҳа ба пешвоз мераванд, аммо ҳақиқат ҳатман зоҳир мешавад.
• Умед ба раҳмати Худо: Худо ба бандагони худ раҳм мекунад ва онҳоро баъд аз марг эҳё мекунад, то подоши амалҳои некӯро бидиҳад.

Ин оят ба инсон таъкид мекунад, ки ба қудрати Худо бовар кунад ва аз инкор ва тамасхур дурӣ ҷӯяд, зеро ҳақиқати баъс ва қиёмат ҳатман воқеъ мешавад ва ҳар кас подоши амалҳои худро мебинад.