Isro surasi — Oyat 74

Kalimalarning ma'nolari:

• سَبَّتْنَاكَ – Seni mustahkamlab, sobit qadam qildik.
• تَرْكَنُ – Moyl bo‘lasan, ko‘ngil berasan, suyanasan.
• شَيْئًا قَلِيلًا – Ozgina, juda kam miqdorda.

Tafsir:

Agar Biz seni haq yo‘lida mustahkamlab, ularning takliflariga moyil bo‘lishdan saqlamaganimizda edi, ularning hiyla-nayranglari kuchli bo‘lgani, sen esa ularning iymonga kelishiga juda qattiq rag‘bat qilganing sababli, ularning so‘zlariga ozgina bo‘lsa-da moyillik qilishga yaqinlashgan bo‘larding. Lekin Biz seni o‘z himoyamizda saqlab, ularning hiylalariga uchishdan asradik. Bu esa Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ning har qanday xato va gunohdan pok ekanini, ularning takliflariga hech qachon ko‘ngil bermaganini ko‘rsatadi. U zot faqat haqni izlagan, ammo dushmanlarning fitnalari shu darajada zo‘r ediki, agar Allohning maxsus himoyasi bo‘lmaganda, insoniy tabiat taqozosi bilan ozgina bo‘lsa-da mayl qilish xavfi tug‘ilishi mumkin edi. Ammo Alloh taolo o‘z Payg‘ambarini bunday xatolardan mutlaqo saqladi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z Payg‘ambarini (sollallohu alayhi va sallam) har qanday xato va gunohdan saqlaganini bilish, musulmonlarga Payg‘ambarimizning so‘zlari va amallariga to‘liq ishonch bilan ergashishni o‘rgatadi. Chunki u zot Allohning himoyasida bo‘lgan.
2. Bu oyatda Allohning Payg‘ambariga bo‘lgan g‘amxo‘rligi va rahmati namoyon bo‘ladi. Alloh o‘z sevgan bandasini har qanday xatolikdan asraydi. Bu esa mo‘minlarga Allohga tavakkal qilish va Unga suyanishning ahamiyatini ko‘rsatadi.
3. Dushmanlarning hiyla-nayranglari qanchalik kuchli bo‘lmasin, Allohning himoyasi ostidagi kishiga ularning fitnalari zarar yetkaza olmasligini o‘rgatadi. Bu mo‘minlarga kuch va sabr bag‘ishlaydi.
4. Payg‘ambarimizning (sollallohu alayhi va sallam) insoniy tabiatga ega ekani, lekin Allohning maxsus himoyasi bilan ma’sum (gunohdan pok) qilingani e’tiqodini mustahkamlaydi. Bu esa islom aqidasining muhim qismidir.
5. Bu oyat musulmonlarga o‘z dinida sobit qadam bo‘lishni, har qanday vasvasaga qarshi Allohdan yordam so‘rashni o‘rgatadi. Chunki inson o‘z kuchi bilan emas, balki Allohning tufayli to‘g‘ri yo‘lda mustahkam turadi.