سوره اسراء — آیه 75

معانی کلمات:

• ضِعْفَ: دو برابر، مضاعف.
• الْحَیَاةِ: زندگی دنیا.
• الْمَمَاتِ: مرگ و جهان آخرت.
• نَصِیرًا: یاریگر و یاوری که از عذاب خدا جلوگیری کند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اگر تو به خواستههای مشرکان (مانند بازگرداندن برخی از آیات یا تأخیر در عذاب) اندکی تمایل نشان میدادی و در آنچه پیشنهاد میکردند، به آنان نزدیک میشدی، خداوند عذابی دو برابر در زندگی دنیا و دو برابر در هنگام مرگ و در آخرت به تو میچشانید. این به دلیل مقام والا و نعمت بزرگ خداوند بر تو بود که خطای تو حتی به اندازه اندکی، مجازات مضاعف داشت. سپس در آن حال، هیچ کس را نمییافتی که بتواند از عذاب خداوند جلوگیری کند یا تو را در برابر او یاری دهد. این آیه هشداری جدی به پیامبر است که حتی در برابر فشار مشرکان، ذرهای از حق منحرف نشود، زیرا خداوند او را در پناه و حمایت خود دارد و هرگونه لغزشی عواقب سنگینی دارد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند پیامبرش را بسیار دوست دارد و او را از هر خطایی محافظت میکند، و این محبت اقتضا میکند که حتی کوچکترین انحراف از حق، برای او عذاب مضاعف داشته باشد تا امت او عبرت بگیرند.
• اهمیت ثبات بر حق و عدم سازش با باطل، حتی در شرایط سخت و فشار دشمنان، از مهمترین درسهای این آیه است.
• این آیه به مسلمانان میآموزد که خداوند بر بندگان مؤمن خود سختگیر نیست، اما برای کسانی که مقام بالاتری دارند، انتظار بیشتری دارد و این نشانه لطف و توجه خاص او به اولیای خود است.
• انسان باید بداند که هیچ کس جز خداوند نمیتواند او را از عذاب الهی نجات دهد، پس تنها به او پناه برد و از نافرمانی او پرهیز کند.