سوره اسراء — آیه 76

معانی کلمات:

• لَيَسْتَفِزُّونَكَ: یعنی تو را به سختی و با فشار از جایت برکنند و بیرونت کنند.
• مِنَ الْأَرْضِ: از سرزمین (مکه).
• لِيُخْرِجُوكَ مِنْهَا: تا تو را از آنجا بیرون کنند.
• خِلَافَكَ: بعد از تو، به جای تو، یا در حالی که تو رفته باشی.
• لَا يَلْبَثُونَ: باقی نمیمانند و درنگ نمیکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبرش تسلیت و اطمینان میدهد که کافران قریش نزدیک بود با دشمنی و آزارهای خود، تو را از سرزمین مکه بیرون کنند و از آنجا برانند. اما خداوند آنها را از این کار بازداشت و نگذاشت تا تو را با زور و فشار بیرون کنند؛ بلکه هجرت تو به مدینه به فرمان خود خداوند انجام شد. اگر آنها موفق میشدند تو را بیرون کنند، پس از خروج تو، مدت زیادی در آن سرزمین باقی نمیماندند و به زودی عذاب الهی بر آنها نازل میشد و هلاک میگشتند. این وعده الهی بود که انتقام تو را از آنها بگیرد و آنها را به سزای اعمالشان برساند.

فواید و پیامهای آیه:

1. حمایت الهی از پیامبران و مؤمنان: خداوند هرگز بندگان مؤمن و صادق خود را در برابر دشمنان تنها نمیگذارد و در سختترین لحظات، آنها را یاری میکند.
2. آرامش در برابر توطئههای دشمن: مؤمن باید بداند که توطئههای دشمنان هرگز بدون اذن خداوند به جایی نمیرسد و اگر خداوند بخواهد، نقشههای آنها را خنثی میکند.
3. عاقبت ظالمان: کسانی که در برابر حق و پیامبران میایستند، سرانجام به عذاب الهی گرفتار میشوند و مدت زیادی از پیروزی خود بهرهمند نخواهند شد.
4. هجرت در راه خدا: گاهی خداوند بندگانش را از جایی بیرون میکند تا خیر و برکت بیشتری برای آنها و دینش فراهم شود؛ پس نباید از تغییر مکان و شرایط ناراحت شد، بلکه باید به حکمت الهی اعتماد کرد.
5. امیدواری به آینده: این آیه به مؤمنان میآموزد که حتی اگر دشمنان موقتاً پیروز شوند، سرانجام نابودی و شکست در انتظار آنهاست و پیروزی نهایی از آنِ حق و اهل ایمان است.