سوره کهف — آیه 12

معانی کلمات:

• بَعَثْنَاهُمْ: آنان را از خواب بیدار کردیم و برانگیختیم.
• أَحْصَىٰ: دقیقتر برشمردن، ضبط کردن و محاسبه نمودن.
• أَمَدًا: مدت زمان، پایان و غایتِ زمان.

تفسیر آیه:

سپس پس از آن خواب طولانی، آنان را بیدار کردیم تا حقیقتِ آنچه را که از پیش میدانستیم، در عالمِ خارج آشکار سازیم و برای مردم روشن شود که کدامیک از آن دو گروه که دربارهی مدتِ ماندنِ خود در غار اختلاف داشتند، محاسبهی دقیقتر و درستتری از زمانِ توقفشان ارائه میدهند. آیا آنان یک روز یا بخشی از یک روز را در خواب بودند، یا مدتی طولانی سپری شد؟ این بیداری، وسیلهای برای تمایز میان آنان شد تا معلوم گردد که کدام گروه در شمارشِ زمان، دقیقتر و آگاهتر بودهاند. البته علم خداوند از ازل به همهچیز تعلق دارد، اما این صحنهی بیرونی، برای آزمودنِ بندگان و نمایان شدنِ دانشِ آنان در برابر دیدگان مردم رقم خورد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال بر همهچیز علمِ کامل دارد، اما وقوعِ رخدادها در عالمِ خارج، حکمتها و مصلحتهایی دارد که یکی از آنها آزمودنِ بندگان و آشکار شدنِ دانش و درک آنان در عمل است.
• اختلاف در محاسبهی زمان و امور دنیوی، امری طبیعی میان انسانهاست؛ اما آنچه مهم است، دقت و تلاش برای رسیدن به حقیقت است، نه پیروی از گمان و حدسِ بیاساس.
• خواب و بیداری، هر دو از نشانههای قدرت الهی است؛ همانگونه که خداوند آنان را سالها به خواب فرو برد، توانست آنان را دوباره بیدار کند. این یادآوری، ایمان به معاد و زنده شدن پس از مرگ را در دل انسان تقویت میکند.
• قرآن کریم ما را به اندیشیدن در آفرینش و تدبیر خداوند دعوت میکند؛ داستان اصحاب کهف نمونهای زنده از قدرت خداوند است که انسان را به توحید و تسلیم در برابر ارادهی او فرامیخواند و امید را در دل مؤمنان زنده میکند که خداوند در هر حالتی یار و یاور آنان است.