کہف سۈرىسى — ئايەت 60

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «فَتَاهُ»: خىزمەتكارى، ياردەمچىسى. بۇ يەردە مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ خىزمەتكارى ۋە شاگىرتى يۇشە ئىبنى نۇن كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• «لَا أَبْرَحُ»: مەن ھەرگىز توختىمايمەن، داۋاملىق مېڭىمەن.
• «مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ»: ئىككى دېڭىزنىڭ قوشۇلىدىغان جايى، يەنى تاتلىق سۇ بىلەن تۇزلۇق سۇنىڭ ئۇچرىشىدىغان ئورنى.
• «أَوْ أَمْضِيَ حُقُبًا»: ياكى ئۇزۇن، چەكسىز ۋاقىت مېڭىمەن. «ھۇقۇب» ئۇزۇن مۇددەتنى، كۆپ يىللارنى بىلدۈرىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا مۇنداق دەپ خىتاب قىلىدۇ: ئەسلىگىن، ئۆتكەنكى ۋاقىتتا مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۆزىنىڭ خىزمەتكارى ۋە شاگىرتى يۇشە ئىبنى نۇنغا: «مەن ئىككى دېڭىزنىڭ قوشۇلىدىغان جايىغا يەتكۈچە مېڭىشتىن ھەرگىز توختىمايمەن، ياكى ئۇزۇن، چەكسىز ۋاقىت مېڭىپ بولسىمۇ، ئۇ جايغا يېتىمەن» دېدى.

مۇسا ئەلەيھىسسالام بۇ سۆزنى ئۆزىنىڭ ئىلمىنى تېخىمۇ ئاشۇرۇش، ئۆزىدە بولمىغان بىلىملەرنى ئۆگىنىش ئۈچۈن ئېيتقان. ئۇ ئاللاھنىڭ بىر بەندىسىنىڭ ئۆزىدە بولمىغان ئىلىمگە ئىگە ئىكەنلىكىنى بىلگەندىن كېيىن، شۇ كىشىنى ئىزدەپ تېپىش ئۈچۈن ئۇزۇن ۋە جاپالىق سەپەرگە ئاتلانغان. بۇ ئايەت ئىلىم ئۈچۈن جاپا-مۇشەققەت چەككەنلىكنىڭ، ئىلىم ئىزدەشتە سەۋر-تاقەت قىلىشنىڭ ۋە ھەر قانچە ئۇزۇن يول بولسىمۇ توختىماي ئىزدىنىشنىڭ قانچىلىك مۇھىملىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

1. ئىبرەت ۋە دەۋەت:

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىلىم ئىزدەش ۋە ھەقىقەتنى تېپىش يولىدا ھېچقانداق قىيىنچىلىق ۋە مۇساپىدىن قورقماسلىق كېرەك. مۇسا ئەلەيھىسسالام ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بولسىمۇ، يەنىلا ئۆزىدە بولمىغان ئىلىمنى ئىزدەپ، ئۇزۇن سەپەرگە چىققان. بىز ھەم قۇرئان ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىنى ئۆگىنىشكە، ئىلىم ئىزدەشكە ئىنتىلىشىمىز كېرەك. ئىلىم يولى جەننەت يولىدۇر. كىمكى ئىلىم ئىزدەش يولىغا ماڭسا، ئاللاھ ئۇنىڭغا جەننەت يولىنى ئاسانلاشتۇرىدۇ. بىز ھەر ۋاقىت ئىلىمگە تەشنا بولۇپ، كىتاب ۋە سۈننەتنى چوڭقۇر ئۆگىنىپ، ئەمەلىيەتتە قوللىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىلىم ئىگىلىرىدىن قىلغاي!