سوره کہف — آيت 60

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• لِفَتَاهُ: پنهنجي نوجوان خادم ۽ شاگرد ڏانهن، جيڪو حضرت يُوشع بن نون عليه السلام هو.
• لَا أَبْرَحُ: آءٌ نه ٿو رُڪان ۽ نه ٿو هٽان، يعني هلڻ جاري رکندس.
• مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ: ٻن سمنڊن جي سنگم ۽ ملڻ جي هنڌ ڏانهن.
• أَوْ أَمْضِيَ: يا آءٌ هلندو رهندس ۽ گذري ويندس.
• حُقُبًا: گهڻو عرصو، ڊگهو زمانو، سالن جا سال.

2) آيت جي تفسير:

ياد ڪريو اهو وقت جڏهن حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي نوجوان ساٿي ۽ خادم يُوشع بن نون عليه السلام کي چيو ته آءٌ هلڻ جاري رکندس ۽ رُڪندس نه، تان جو ٻن سمنڊن جي سنگم تائين پهچان، يا ان کان اڳتي وڌي وڃان ۽ ڊگهو عرصو سفر ڪندو رهان. حضرت موسيٰ عليه السلام جو هي ارادو ۽ عزم اهو هو ته هو ان صالح ۽ نيڪ بندي کي ڳولي لهي، جنهن وٽ اهڙو علم هو جيڪو کيس نه هو، ته جيئن ان کان علم حاصل ڪري ۽ اهو سکي. هي آيت ان عظيم علمي جذبي ۽ طلب جي ڪوشش جي ياد ڏياري ٿي، جيڪا هڪ نبي ۽ رسول به رکي ٿو، ۽ اهو سيکاريندي آهي ته علم جي طلب ۾ مشقت ۽ سفر کان به نه گهٻرائجي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• علم جي طلب ۾ محنت، سفر ۽ مشقت کان نه گهٻرائڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته علم هڪ عظيم نعمت آهي.
• وڏي کان وڏو انسان به علم جي طلب ۾ عاجزي اختيار ڪري ٿو ۽ ٻين کان سکڻ لاءِ تيار رهي ٿو.
• نوجوانن کي پنهنجي بزرگن ۽ عالمن جي خدمت ۾ رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته خدمت ۽ صحبت علم جو وڏو ذريعو آهي.
• ارادو ۽ عزم مضبوط هجڻ گهرجي، جيئن حضرت موسيٰ عليه السلام پنهنجي مقصد تي پڪو ارادو ظاهر ڪيو.
• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم ﷺ کي تسلي ۽ هدايت ڏئي ٿو ته اهڙا واقعا بيان ڪري، جن ۾ صبر، علم ۽ الله جي رضا جي طلب جو درس آهي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل اهي واقعا انسان کي اسلام ۽ قرآن سان محبت ۽ لڳاءُ پيدا ڪن ٿا، ڇاڪاڻ ته اهي سڀني زمانن ۽ قومن لاءِ هدايت ۽ نصيحت جو سرچشمو آهن.