سوره کہف — آيت 70

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• اتَّبَعْتَنِي: تون منهنجي پٺيان هلين ۽ منهنجي صحبت اختيار ڪرين.
• فَلَا تَسْأَلْنِي: ته پوءِ مون کان نه پڇ.
• أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا: آئون پاڻ ئي توڏانهن ان جو ذڪر ڪريان ۽ ان جي حقيقت بيان ڪريان.

2) تفسير:

حضرت خضر عليه السلام حضرت موسيٰ عليه السلام کي جواب ڏنو ته جيڪڏهن تون منهنجي سنگت ۾ هلين ٿو ۽ منهنجي پٺيان هلڻ جو فيصلو ڪرين ٿو، ته پوءِ منهنجي انهن ڪمن بابت مون کان سوال نه ڪج، جيڪي توکي ظاهري طور تي عجيب يا ناقابل قبول لڳن، ۽ نه ئي انهن تي اعتراض ڪج، تان جو آئون پاڻ ئي توڏانهن ان جو سبب ۽ حقيقت بيان نه ڪريان. يعني تون صبر ڪر ۽ انتظار ڪر، جڏهن آئون مناسب سمجهان ته پاڻ ئي توکي ان جي ڄاڻ ڏيان ۽ ان جو راز کوليان. هي هڪ شرط هو ته جيستائين استاد پاڻ ئي ڪنهن ڳالهه جي وضاحت نه ڪري، تيستائين شاگرد کي ان بابت سوال ڪرڻ نه گهرجي، ڇاڪاڻ ته علم حاصل ڪرڻ ۾ صبر ۽ استاد جي طريقي تي راضي رهڻ ئي ڪاميابي جي ڪنجي آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• صبر ۽ تحمل جي اهميت: علم ۽ حڪمت جا راز وقت تي کليا ويندا آهن، ان ڪري جلدبازي نه ڪرڻ گهرجي.
• استاد جي ادب ۽ احترام: شاگرد کي گهرجي ته استاد جي فيصلي تي صبر ڪري ۽ بغير اجازت جي سوالن سان مداخلت نه ڪري.
• الله جي حڪمت تي ايمان: ظاهري طور تي مشڪل يا ناقابل فہم ڳالهين ۾ به الله جي ڳجهي حڪمت لڪل هوندي آهي، جيڪا وقت تي ظاهر ٿيندي آهي.
• علم جي راهه ۾ عاجزي: حضرت موسيٰ عليه السلام جهڙو عظيم نبي به علم جي طلب ۾ ٻئي کان سکڻ لاءِ تيار هو، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته علم جي طلب ۾ عاجزي ۽ انکساري ئي سچي ڪاميابي آهي.
• اسلام ۾ صبر جو اجر: جيڪو صبر ڪري ٿو ۽ الله جي حڪمن تي راضي رهي ٿو، ان کي الله وڏو اجر ۽ حڪمت عطا فرمائي ٿو.