Kahf surasi — Oyat 76

Kalimalarning ma'nolari:

• بَعْدَهَا — bundan keyin, bu safardan so'ng.
• فَلَا تُصَاحِبْنِي — men bilan birga bo'lishni tark et, mendan ayril.
• مِن لَّدُنِّي — mening tarafimdan, mening oldimdan.
• عُذْرًا — uzrli sabab, kechiriladigan holat.

Tafsir:

Muso alayhissalom Xizr alayhissalomga shunday dedilar: "Agar shu safardan keyin yana biror narsa haqida sendan so'rasam va o'sha ishda senga e'tiroz bildirsam, u holda meni tark et va men bilan birga yo'lda davom etma. Zero, sen mening oldimda uzrli sababga ega bo'lding — ya'ni sen menga boshidanoq 'Sen mening bilan birga bo'lishga sabr qila olmaysan' deb aytgan eding, men esa bunga qaramay sendan ajralmadim va ikki marta sening amringga xilof ish qildim. Endi sen mening bu xatti-harakatlarim tufayli mendan ayrilishga to'liq haqli va uzrlisansan."

Muso alayhissalom bu so'zlari bilan o'zlarining Xizr alayhissalomning ilm-u hikmatiga bo'lgan hurmatlarini va o'zlarining sabrsizliklari uchun pushaymonliklarini izhor qildilar. Ular Xizr alayhissalomning har bir ishi Alloh taoloning hikmati va amri bilan ekanini anglab yetdilar, ammo inson tabiati shundayki, ko'z o'ngida sodir bo'layotgan g'ayrioddiy holatlarga sabr qilish qiyin kechadi.

Foydalar:

• Bu oyatdan o'rganamizki, ilm talab qilishda odob va sabr — eng muhim fazilatlardandir. Kimki ulamolardan, ustozlardan ilm o'rganmoqchi bo'lsa, ularning ko'rsatmalariga sabr bilan amal qilishi lozim.
• Inson o'z xatosini tan olishi va kechirim so'rashi — kamolot belgisidir. Muso alayhissalomning bu so'zlari kamtarlik va haqni tan olishning go'zal namunasidir.
• Har bir insonning o'ziga xos bilim va ko'nikmalari bor; bir kishi bilmagan narsani boshqasi bilishi mumkin. Shuning uchun o'zaro hurmat va bir-biridan o'rganishga tayyor bo'lish kerak.
• Ustoz va shogird o'rtasidagi munosabatda aniq qoidalar va chegaralar bo'lishi kerak; bu ikkala tomon uchun ham manfaatlidir.