ซูเราะฮฺ อัล-กะฮ์ฟ — อายะฮฺ 76

คำอธิบายคำศัพท์:

• بَعْدَهَا = หลังจากนี้ (หลังจากเหตุการณ์นี้)
• فَلَا تُصَاحِبْنِي = ก็อย่าให้ฉันเป็นเพื่อนร่วมทางกับท่านอีกต่อไป
• مِن لَّدُنِّي = จากทางฉัน / ในส่วนที่เกี่ยวกับฉัน
• عُذْرًا = ข้อแก้ตัว / เหตุผลอันเพียงพอ

การตีความหมายของอายะฮ์:

เมื่อมูซา อะลัยฮิสสลาม ได้ถามคำถามครั้งที่สองหลังจากที่ได้ให้สัญญาไว้กับอัล-ค็อฎิรว่าจะไม่ถามอีก และได้อดทนต่อสิ่งที่เขาเห็น แต่ก็ยังอดไม่ได้ที่จะถามอีกครั้ง อัล-ค็อฎิรจึงบอกกับเขาว่า "นี่คือการพลัดพรากระหว่างฉันกับท่าน" และมูซาได้กล่าวกับเขาว่า:

"หากฉันถามท่านเกี่ยวกับสิ่งใดอีกหลังจากเหตุการณ์นี้ ก็จงอย่าให้ฉันเป็นเพื่อนร่วมทางกับท่านอีกเลย ท่านได้บรรลุถึงข้อแก้ตัวจากทางฉันแล้ว" หมายความว่า ท่านได้มีเหตุผลอันสมบูรณ์เพียงพอแล้วที่จะแยกทางกับฉัน เพราะฉันได้ละเมิดคำสัญญาที่ให้ไว้กับท่านถึงสองครั้ง แม้ท่านจะได้เตือนฉันแล้วก็ตาม และฉันเองก็ได้ยอมรับแล้วว่าฉันไม่สามารถอดทนต่อสิ่งที่ท่านทำได้จริง ๆ

ในคำกล่าวนี้ มูซาได้แสดงความจริงใจและยอมรับความผิดพลาดของตนเอง พร้อมทั้งให้สิทธิ์แก่อัล-ค็อฎิรอย่างเต็มที่ในการแยกทาง หากเขายังถามอีกครั้ง ซึ่งแสดงถึงความสุภาพอ่อนน้อมและการยอมรับในความรู้ที่เหนือกว่าของอีกฝ่าย

บทเรียนและคุณประโยชน์ที่ได้รับจากอายะฮ์นี้:

1. การยอมรับความผิดพลาดของตนเอง เป็นคุณธรรมที่ยิ่งใหญ่ มูซาแม้จะเป็นนบีผู้ทรงเกียรติ ก็ยังยอมรับว่าตนไม่สามารถอดทนได้ตามที่ให้สัญญาไว้ และไม่ถือโทษโกรธผู้อื่น แต่กลับยอมรับว่าอีกฝ่ายมีเหตุผลอันสมบูรณ์แล้ว
2. การให้เกียรติและเคารพในความรู้ของผู้อื่น แม้มูซาจะเป็นนบีที่ยิ่งใหญ่ แต่ก็ยอมรับว่าอัล-ค็อฎิรมีความรู้ที่เหนือกว่าในบางเรื่อง และไม่ถือตัวที่จะยอมรับในสิ่งนั้น
3. การรักษาคำพูดและสัญญา อายะฮ์นี้สอนให้เรารู้จักความสำคัญของการรักษาสัญญา และเมื่อผิดสัญญาก็ควรยอมรับผลที่ตามมาอย่างมีสติ ไม่โยนความผิดให้ผู้อื่น
4. ความอดทนเป็นกุญแจสำคัญในการเรียนรู้ การที่มูซาไม่สามารถอดทนได้ ทำให้พลาดโอกาสในการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ จากอัล-ค็อฎิร ซึ่งเป็นบทเรียนว่า หากเราต้องการความรู้และประสบการณ์ที่ยิ่งใหญ่ เราต้องมีความอดทนต่อสิ่งที่อาจดูขัดกับความเข้าใจของเรา
5. การรู้จักแยกทางอย่างสวยงาม เมื่อถึงคราวต้องแยกทาง มูซาได้กล่าวคำพูดที่สุภาพและให้เกียรติอีกฝ่าย ไม่มีการกล่าวโทษหรือเสียดสี ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดีในการยุติความสัมพันธ์อย่างงดงาม
6. ความอ่อนน้อมถ่อมตนของนบีมูซา แม้จะเป็นนบีผู้ยิ่งใหญ่ แต่เมื่อพบผู้ที่มีความรู้เหนือกว่าในบางด้าน ก็ยอมรับและไม่ถือตัว ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดีสำหรับผู้แสวงหาความรู้ทุกคน