سوره کهف — آیه 76

معانی کلمات:

• «بَعْدَهَا»: پس از این بار (یعنی پس از این مرتبه).
• «لَا تُصَاحِبْنِي»: با من همراهی مکن و مرا رها کن.
• «مِن لَّدُنِّي»: از جانب من، نزد من.
• «عُذْرًا»: بهانه و دلیل موجه برای کنارهگیری.

تفسیر آیه:

موسی علیهالسلام پس از آنکه برای دومین بار در برابر رفتار شگفتانگیز خضر علیهالسلام نتوانست شکیبایی کند و اعتراض نمود، به او گفت: «اگر پس از این بار، باز هم درباره چیزی از تو پرسیدم و اعتراض کردم، دیگر مرا همراه خود مگیر و از من جدا شو؛ زیرا تو در این مدت هر آنچه در توان داشتی انجام دادی و به من هشدار دادی که نمیتوانی بر همراهی با من شکیبایی کنی. اکنون از جانب من به عذری کاملاً روشن و پذیرفتنی رسیدهای که حق داری مرا ترک گویی و دیگر هیچ سرزنشی بر تو نیست؛ چرا که من دو بار پیمان خود را شکستم و نتوانستم به شرطی که با تو بستم وفا کنم.»

فواید و پیامهای آیه:

• انسان بزرگوار و بااخلاق، حتی هنگام جدایی و پایان یک رابطه، جانب ادب و انصاف را نگه میدارد و طرف مقابل را از سرزنش و ملامت مبرا میسازد.
• پایبندی به عهد و پیمان، و اعتراف به خطای خود، نشانهٔ ایمان و بزرگی روح است؛ موسی علیهالسلام با وجود مقام والای نبوت، صادقانه به اشتباه خود اعتراف کرد.
• این آیه میآموزد که در روابط انسانی، اگر کسی بارها به ما فرصت داد و ما نتوانستیم شرایط را رعایت کنیم، باید با بزرگواری و بدون کدورت، راه جدایی را بپذیریم و حق را به طرف مقابل بدهیم.
• صبر و تحمل در برابر اموری که درک آنها برای ما دشوار است، کلید رسیدن به دانش و حکمتهای عمیق الهی است؛ و هر که در این راه کوتاهی کند، باید آماده پذیرش پیامد آن باشد.