Sure Kehf — Ayet 76

Kelime Anlamları:

• "Ba'dеhâ": Bundan sonra, bu seferden sonra.
• "Lâ tusâhıbnî": Bana arkadaşlık etme, benimle yürüme, yoldaşlığı bırak.
• "Min ledünnî": Benden taraf, benim katımdan.
• "Uzr": Özür, mazeret; kişiyi kınanmaktan kurtaran gerekçe.

Tefsir:

Hz. Mûsâ (a.s.), yolculuk boyunca Hızır'ın (a.s.) yaptığı bazı tasarruflara dayanamayıp sabırsızlık gösterdi. İlk itirazında Hızır ona "Sen buna dayanamazsın" demiş, Mûsâ da "İnşallah beni sabırlı bulacaksın" diyerek söz vermişti. Ancak ikinci olayda da (gemiyi delme hadisesi) dayanamayıp itiraz edince, Hızır ona "İşte bu, seninle benim ayrılışımızdır" diyerek uyarıda bulundu. İşte bu âyet, o anın hemen sonrasını anlatır.

Mûsâ (a.s.), artık kendi acizliğini ve verdiği sözü tutamadığını itiraf ederek şöyle der: "Ey Hızır! Eğer bu seferden sonra sana bir daha bir şey hakkında soru sorarsam, artık bana arkadaşlık etme. Benimle yürüme, yanımdan ayrıl. Çünkü sen benden taraf özre ulaştın; yani benimle yürümek için gerekli mazeretin sende tamam oldu. Benim sabırsızlığımı ve sözümde durmadığımı gördün. Artık beni bırakman için elinde güçlü bir gerekçe var."

Bu söz, Mûsâ'nın (a.s.) hem nezaketini hem de pişmanlığını gösterir. O, Hızır'ı suçlamaz; aksine kendi kusurunu kabul eder ve ona "Sen benim yanımda mazursun, benimle yürümek zorunda değilsin" der. Bu, bir müminin hatasını kabul edip karşı tarafa hakkını teslim etmesinin ne güzel bir örneğidir.

Ders ve İbret:

Sevgili kardeşlerim! Bu kıssada bizim için çok büyük dersler vardır. Öncelikle ilim yolculuğunun sabır gerektirdiğini görüyoruz. Hz. Mûsâ gibi büyük bir peygamber bile, kendisinden daha bilgili bir zatın yanında sabredemedi. Demek ki ilim, özellikle de bâtınî ve derin ilim, büyük bir sabır ve teslimiyet ister. İkinci olarak, bir mümin hata ettiğinde inatlaşmaz, özür dilemesini bilir ve karşı tarafın hakkını teslim eder. Üçüncü olarak, Allah'ın hikmeti bazen bizim anlayamadığımız şekillerde tecelli eder; bu yüzden olayların görünen yüzüne takılıp kalmamalı, Allah'a güvenmeliyiz.

Bu kıssa bize gösteriyor ki, gerçek ilim ve hikmet ancak kalp gözü açık, sabırlı ve teslimiyet sahibi kullara nasip olur. Rabbimiz bizleri de Hızır gibi hikmet sahibi kullarından eylesin, Mûsâ gibi doğruyu arayan ve hatasını kabul edenlerden eylesin. Âmin.