Kəhf surəsi — Ayə 93

Kəlmələrin mənaları:

• Beynəs-səddəyn: iki dağ (sədd) arası.
• Min dunihima: onların (iki dağın) o tərəfində, arxasında.
• La yakadunə yəfqəhunə qövla: onlar başqalarının danışdığını az qala heç başa düşmürdülər.

Təfsir:

Zülqərneyn qərbə doğru səyahətini davam etdirərək nəhayət iki hündür dağın arasına çatdı. Bu iki dağ, sanki təbii bir sədd kimi, o bölgənin sakinlərini xarici dünyadan ayırırdı. O, bu dağların o tərəfində elə bir qövm gördü ki, onların dili çox sadə və məhdud idi; onlar başqalarının sözlərini demək olar ki, heç başa düşmürdülər. Bu, onların təcrid olunmuş bir cəmiyyətdə yaşadıqlarını və xarici dünya ilə əlaqələrinin çox az olduğunu göstərirdi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın bəndələri müxtəlif dillərdə, müxtəlif mədəniyyətlərdə və müxtəlif səviyyələrdə ola bilərlər. Lakin İslam dini bütün insanlara, hansı dildə danışsalar da, hansı mədəniyyətə mənsub olsalar da, eyni ədalət və mərhəmətlə yanaşmağı əmr edir. Zülqərneyn kimi güclü və ədalətli bir hökmdarın bu sadə və təcrid olunmuş qövmə diqqət yetirməsi, bizə göstərir ki, heç bir insanı laqeyd yanaşmaq olmaz. Hər bir cəmiyyətə, hər bir fərdə Allahın dinini çatdırmaq və onlara yardım etmək, möminlərin vəzifəsidir. Bu hekayə həm də göstərir ki, insanlar arasında dil və anlaşma fərqləri olsa da, ünsiyyət və yardım üçün yollar həmişə tapıla bilər. Allah-Təala buyurur ki, insanları müxtəlif dillərə və rənglərə ayırması Onun qüdrətinin nişanələrindəndir və bu fərqliliklər bir-birimizi tanımaq və anlamaq üçün bir fürsətdir. Bu ayə bizə təvazökarlığı, səbri və insanlara qarşı xoş rəftarı öyrədir. Zülqərneynin bu uzaq və təcrid olunmuş bölgəyə səyahəti, onun haqq yolunda göstərdiyi səy və cəhdin bir hissəsidir. Bu, bizə göstərir ki, Allah yolunda çalışmaq, insanlara fayda vermək və onların problemlərini həll etmək üçün səy göstərmək, böyük bir ibadətdir. Həmçinin, bu ayə bizə xatırladır ki, insanların bir-birini başa düşməməsi, onların bir-birinə yardım etməsinə mane olmamalıdır. Çünki yardım və yaxşılıq, dil və anlaşma fərqlərindən asılı olmayaraq, hər zaman mümkündür. Allah-Təala hər bir xeyir işdə bizə kömək edər və bizi doğru yola yönəldər.