کہف سۈرىسى — ئايەت 93

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا زۇلقەرنەيننىڭ سەپىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ شەرق ۋە غەربكە سەپەر قىلغاندىن كېيىن، يەنە بىر تەرەپكە يۈزلەندى. ئاخىرى ئىككى تاغنىڭ ئارىسىغا يېتىپ كەلدى. بۇ يەردە ئىككى تاغ بىر-بىرىگە تۇتاشقان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا بىر ئېغىز بار ئىدى. زۇلقەرنەين بۇ يەرگە كەلگەندە، تاغلارنىڭ ئارقىسىدا بىر قەۋمنى ئۇچراتتى. بۇ قەۋم باشقىلارنىڭ سۆزىنى ئاڭلىسىمۇ، ئۇنى چۈشىنىشكە ئۈنۈملۈك ئەمەس ئىدى. ئۇلارنىڭ تىلى باشقىلارنىڭ تىلىدىن پەرقلىق بولغاچقا، ئۆزئارا سۆزلىشىش ۋە چۈشىنىشتە قىيىنچىلىققا دۇچ كېلەتتى. ئۇلار باشقىلارغا ئۆز مەقسىتىنى چۈشەندۈرەلمەيتتى، باشقىلارنىڭ سۆزىنىمۇ ئوڭۇشلۇق چۈشەنمەيتتى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، ئاللاھ تائالا ھەر بىر قەۋمنى ئوخشاش بولمىغان تىل ۋە ئەھۋال بىلەن يارىتىپ، ئىنسانلارنىڭ ئۆزئارا چۈشىنىشى ۋە ئالاقە قىلىشى ئۈچۈن تىل ۋە سۆزنىڭ قانچىلىك مۇھىملىقىنى كۆرسىتىپ بەردى. شۇنداقلا، زۇلقەرنەيننىڭ بۇ قەۋمگە ياردەم قىلىش ئۈچۈن تىل چۈشىنىش قىيىنچىلىقىغا قارىماي، ئۇلار بىلەن ئالاقە قىلىش يولىنى ئىزدىگەنلىكى، ئۇنىڭ ئادىل ۋە مېھرىبان ھۆكۈمران ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بىز مۇسۇلمان سۈپىتىدە، باشقا تىل ۋە مەدەنىيەتلەرگە ھۆرمەت قىلىش، ئۇلار بىلەن ياخشى مۇئامىلە قىلىش ۋە ياردەم قىلىش روھىنى ئۆگىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە بىزگە ھەر خىل قەۋم ۋە تىللارنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى ئەسكەرتىپ، ئىنسانلارنىڭ ئۆزئارا چۈشىنىشى ۋە ھەمكارلىشىشىنىڭ مۇھىملىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە سەۋر-تاقەت، ئەقىل-پاراسەت ۋە ئىنسانپەرۋەرلىك روھىنى تەربىيەلەيدۇ.