Аль-Кахф сүрөсү — Аят 93

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• حَتَّىٰ إِذَا — "ал ... чейин" деген мааниде, окуянын ырааттуулугун билдирет.
• بَلَغَ — "жетти", "барды" дегенди билдирет.
• بَيْنَ السَّدَّيْنِ — "эки тосмонун ортосуна". Бул жерде эки тоо же эки тосмолук дубалдын ортосундагы өтмөк (ашуу) тууралуу айтылып жатат.
• وَجَدَ — "тапты", "кезикти" деген мааниде.
• مِن دُونِهِمَا — "алардын артында", "алардан цааш тарапта" дегенди түшүндүрөт.
• قَوْمًا — "бир элди", "бир коомду".
• لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا — "дээрлик эч бир сөздү түшүнө албаган", башкалардын сөзүн аңдай албаган, ошондой эле өз оюн башкаларга жеткире албаган адамдар жөнүндө.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Зулкарнайн (алейхис-салам) өзүнүн узак сапарын улантып, акыры эки тоо же эки чоң тосмонун ортосундагы өтмөккө жетет. Ошол жерде, ошол тосмолордун артында (же алардан цааш тарапта) бир эл жашап жатканын көрөт. Бул эл башка адамдардын сүйлөгөн сөзүн дээрлик түшүнө алчу эмес, ошондой эле өздөрү да ой-пикирин, керектүү маалыматын башкаларга түшүнүктүү кылып жеткире алчу эмес. Алардын тили башка элдердин тилинен өтө айырмалуу болгондуктан, башкалар менен байланыш түзүү, сүйлөшүү алар үчүн кыйынчылык жараткан. Бул сүрөттөө Зулкарнайндын сапарынын уландысын жана ал кездешип калган коомдун абалын чагылдырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Аллах Таала өзүнүн пенделерине ар кандай жерлерди, ар кандай элдерди жана алардын абалдарын көрсөтүп, ааламдагы ар түрдүүлүктү жараткан. Бул Аллахтын кудуретинин жана илиминин кеңдигин билдирет.
• Сапар жана изденүү — жакшы амал: Зулкарнайндын сапары адилеттик орнотуу, жакшылык жайылтуу жолундагы аракеттин үлгүсү. Бул бизди да жакшылык жолунда тынымсыз аракет кылууга чакырат.
• Тил жана байланыш — чоң ныкмат: Башкалар менен түшүнүшүү, сүйлөшүү жана пикир алышуу — Аллахтын улуу ныкматтарынан. Бул ныкматты баалоо жана аны жакшылыкка пайдалануу керек.
• Ар кандай коомго жардам берүү — сооп: Зулкарнайн түшүнүшө албаган элге да жардам берүүнү ойлогон. Бул бизге тили, маданияты башка болгон адамдарга да жакшылык кылуу, аларга жардам берүү — ыймандуу мусулмандын милдети экенин үйрөтөт.
• Ислам — жалпы адамзатка: Бул аят Исламдын ар кандай элдерге, ар кандай коомдорго жеткирилүүчү универсалдуу дин экенин көрсөтөт. Аллах Таала адамдардын тили, түрү, теги ар башка болсо да, баарын жакшылыкка чакырат.