Марьям сүрөсү — Аят 58

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أُولَٰئِكَ — ана ошолор, тигилер (бул жерде Закариядан Идриске чейинки пайгамбарлар).
• أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِم — Аллах аларга жакшылык кылды, б.а. пайгамбарлык жана туура жол сыяктуу улуу нээматтарды берди.
• ذُرِّيَّةِ آدَمَ — Адам атанын урпактары.
• مِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ — Нух менен кемеде алып жүргөндөрдүн урпактары (б.а. Нухтун тукуму).
• إِسْرَائِيلَ — Якуб пайгамбардын ыктыярдуу ысымы.
• هَدَيْنَا — Биз туура жолго баштадык, ыраазы болуп кабыл алдык.
• اجْتَبَيْنَا — Биз тандап алдык, пайгамбарлыкка тандап чыгардык.
• خَرُّوا — жыгылышты, бет карап кулашты.
• سُجَّدًا — сажда кылып, баш ийип.
• بُكِيًّا — ыйлап, көз жаш төгүп.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарлардын бир тобун эскерип, алардын кандай улуу даражага жеткенин жана кандай адеп-ахлакта болгонун баяндайт. Алар — Аллах Өзү жакшылык кылып, пайгамбарлык деген улуу нээматты берген инсандар. Алар Адам атанын урпактарынан, Нух пайгамбар менен кемеде алып жүргөндөрдүн тукумунан, ошондой эле Ибрахим менен Якубдун (Израилдин) урпактарынан чыккан адамдар. Аллах аларды туура жолго баштап, пайгамбарлыкка тандап алган.

Алардын эң мыкты сапаттарынын бири — Рахмандын (Аллахтын) аяттары аларга окулганда, алар Аллахка сажда кылып жыгылып, коркуу жана моюн сунуу менен ыйлашчу. Бул алардын жүрөктөрүнүн жумшактыгын, Аллахка болгон терең сүйүүсүн жана Такыбалуулугун көрсөтөт. Алар аяттарды угуп, Аллахтын улуулугун, кудуретин жана Өзүнүн жалгыздыгын түшүнүп, өздөрүнүн алсыздыгын моюнга алып, көз жаш төгүшчү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын эң жакшы пенделери — пайгамбарлар да Аллахтын алдында моюн сунуп, ыйлап, сажда кылганын көрсөтөт. Демек, биз да Аллахтын аяттарын укканда жүрөгүбүздү жумшартып, Аллахка баш ийишибиз керек.
• Пайгамбарлар да адам урпактарынан чыккан. Бул бизге Аллах каалаган пендесин туура жолго салып, жогорку даражага көтөрө аларын үйрөтөт. Демек, ар бирибиз Аллахтан туура жол сурап, Ага жакындашууга аракет кылышыбыз керек.
• Аятта айтылгандай, Аллах кимди туура жолго баштаса жана тандап алса, ошол адам чыныгы бакытка жетет. Ислам — Аллахтын тандаган дини. Бул динди кабыл алуу жана ага бекем кармануу — эң чоң нээмат.
• Пайгамбарлардын ыйлаганы — Аллахтан коркуу жана Ага болгон сүйүүнүн белгиси. Бул бизге да Аллахты эстөө, Куран окуу жана анын маанисин түшүнүү аркылуу жүрөгүбүздү тазалоого чакырат.
• Курандын аяттары — Рахмандын (Аллахтын) сөздөрү. Аларды угуу, окуу жана түшүнүү — жүрөктү тирилтүүчү, рухту тазалоочу амал. Бул аят бизди Куранга жакындап, анын маанисин терең түшүнүүгө үндөйт.

Ошентип, бул аят Аллахтын сүйүктүү пенделеринин жолун көрсөтүп, бизди да Аллахка моюн сунууга, Ага ыйлап дуба кылууга жана Курандын нуру менен жүрөгүбүздү жарык кылууга чакырат. Ислам — жүрөктү жумшартып, Аллахка жакындаштыруучу дин. Келгиле, биз да пайгамбарлардай Аллахтын аяттарына кулак салып, жүрөгүбүздү Ага багыштайлы!