Марьям сүресі — Аят 83

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ تَرَ — «Көрмедің бе?» немесе «Білмедің бе?» деген мағынада. Мұнда көру арқылы емес, білу және анықтау мағынасында қолданылған.
• الشَّيَاطِينَ — «шайтандар» сөзінің көпше түрі. Жындардың адамдарды азғызатын, бұзатын тобы.
• تَؤُزُّهُمْ — «оларды қозғайды, итермелейді, қоздырады» деген мағынада. Бір нәрсеге күшпен жетелеу, асықтыру мағынасын білдіреді.
• أَزًّا — «қатты итеру, қоздыру, асықтыру» дегенді білдіретін мәсдар (түбір сөз).

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар! Аллаһ саған көрсетіп, білдіріп қойды: Ол шайтандарды кәпірлерге жіберіп, оларды билеп-төстеуге жол берді. Шайтандар оларды қанаттарына алып, құлқындарына еріксіз жетелейді. Олар кәпірлерді құлшылықтан, бойсұнудан алыстатып, күнә мен қарсылыққа қарай қатты итермелейді, қоздырады, асықтырады. Бұл — Аллаһтың әділ үкімі мен хикметінің көрінісі: кімде-кім тура жолдан бас тартып, шындыққа мойынсұнбаса, Аллаһ оны шайтанның жетегінде қалдырады. Шайтан оны тынымсыз қозғап, жамандыққа бастайды, ал ол өз еркімен соған ереді. Бұл жерде Пайғамбарға (с.а.с.) кәпірлердің жай-күйіне таңырқау білдіріліп, олардың шайтанның қолында ойыншық болғаны хабарланады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ — бәрін билеуші, Оның рұқсатынсыз ешбір күш әсер ете алмайды. Шайтанның да күші Аллаһтың еркімен шектелген.
• Күнә мен адасудың түпкі себебі — адамның өзінің таңдауы мен ниеті. Кім тура жолды қаламаса, шайтан оған жол ашады.
• Шайтанның азғыруынан сақтану үшін Аллаһқа сиынып, Одан пана тілеу керек. Әрбір мұсылман «Ағузу биллаһи минәш-шайтанир-раджим» деп, шайтанның зұлымдығынан Аллаһқа жалбарынуы тиіс.
• Ислам — адамды шайтанның құрсауынан босатып, тура жолға бастайтын жалғыз дін. Құран мен сүннетке мықтап ұстану — шайтанның айласынан қорғаныш.
• Бұл аят мұсылманды ойландырады: менің жүріс-тұрысым, ниетім қайда бағытталған? Шайтанның жетегінде кетпей, Аллаһтың разылығына қарай бет алу — нағыз бақыттың жолы.