Maryam surasi — Oyat 83

Kalimalarning ma'nolari:

• أَلَمْ تَرَ – Ko‘rmadingmi? (ya'ni, bilmaysanmi?)
• أَرْسَلْنَا – Yubordik, jo‘natdik (bu yerda: musallat qildik, hokim qildik).
• الشَّيَاطِينَ – Shaytonlar (jinlardan va insonlardan bo‘lgan vasvasachilar).
• تَؤُزُّهُمْ – Ularni (gunohga) qo‘zg‘atadi, turtki beradi, jazolaydi.
• أَزًّا – Qattiq qo‘zg‘atish, doimiy undash va majburlash.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Siz buni ko‘rmayapsizmi, ya'ni bilmayapsizmi? Albatta, Biz shaytonlarni kofirlar ustidan hokim qilib qo‘yganmiz. Ular kofirlarni doimiy ravishda gunohlarga, isyon va ma'siyatlarga undaydilar, ularni haq yo‘ldan qaytarib, yomon amallarga shoshilinch ravishda yetaklaydilar. Shaytonlar ularni itoatsizlikka va Allohning diniga qarshi kurashishga qattiq turtki beradilar. Bu hol kofirlarning o‘zlarining yomon tanlovlari tufaylidir – ular ixtiyoriy ravishda shaytonga ergashganlari uchun Alloh ularni shaytonlar ixtiyoriga topshirgan. Bu esa ular uchun ogohlantirish va jazodir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga katta ibrat va ogohlantirishdir: kim Allohdan yuz o‘girsa va Uning amrlariga bo‘ysunmasa, u shaytonning asiriga aylanadi. Alloh taolo bunday bandani o‘z holiga tashlab qo‘yadi, shaytonlar esa uni har tomondan o‘rab oladi.
2. Bu oyat mo'minlarga Allohning panohiga iltijo qilish, Uning zikri va Qur'oni bilan shaytonlardan himoyalanishning muhimligini eslatadi. Chunki shayton faqat Allohdan uzoqlashgan qalblar ustidan hukmronlik qiladi.
3. Kofirlarning oxiri qanday bo‘lishini ko‘rsatadi: ular shaytonlar tomonidan boshqarilib, oxir-oqibat halokatga yetaklanadilar. Bu esa mo'minlarga sabr qilish va to‘g‘ri yo‘lda mustahkam turish uchun kuch bag‘ishlaydi.
4. Oyat Allohning qudrati va hukmronligini ta'kidlaydi – hamma narsa Uning irodasi bilan bo‘ladi. U xohlagan bandasini shaytondan saqlaydi, xohlaganini esa o‘z gunohlari tufayli shaytonga topshiradi. Bu esa bandalarni Allohga yaqinlashishga va Uning rahmatini izlashga undaydi.