بقرہ سۈرىسى — ئايەت 106

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• نَنسَخْ: بىز ھەل قىلىمىز، ئەمەلدىن قالدۇرىمىز، ئالماشتۇرىمىز.
• آيَةٍ: ئايەت، يەنى قۇرئان كەرىمدىكى بىر ئايەت ياكى ئۇنىڭ ھۆكمى.
• نُنسِهَا: ئۇنى ئۇنتۇلدۇرىمىز، كىشىلەرنىڭ ئەسلىدىن كۆتۈرۈپ تاشلايمىز.
• خَيْرٍ مِّنْهَا: ئۇنىڭدىن ياخشىراق، پايدىلىقراق.
• مِثْلِهَا: ئۇنىڭغا ئوخشاش، باراۋەر.
• قَدِيرٌ: ھەممە ئىشقا قادىر، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇھىم بىر ھەقىقەتنى بايان قىلىدۇ: ئاللاھ قۇرئاندىكى بىر ئايەتنىڭ ھۆكمىنى ئەمەلدىن قالدۇرسا ياكى ئۇنى كىشىلەرنىڭ ئەسلىدىن ئۆچۈرۈپ تاشلىسا، ئۇنىڭ ئورنىغا ئۇنىڭدىن پايدىلىقراق ياكى ئۇنىڭغا باراۋەر بولغان بىر ئايەتنى ئېلىپ كېلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە ئىلمى بىلەن بولىدۇ. ئاللاھ ھەر قانداق ئەھۋالغا قاراپ، بەندىلىرى ئۈچۈن ئەڭ مۇۋاپىق ۋە ئەڭ پايدىلىق ھۆكۈمنى تاللايدۇ. بەزى ھۆكۈملەر يېنىكلىتىلىپ، بەندىلەرگە ئاسانلىق بولسا، يەنە بەزىلىرى ئېغىرلىشىپ، ئەجىر-ساۋابى كۆپەيتىلىدۇ. بۇنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە رەھمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭ ئۈممىتىگە خىتاب قىلىپ: «ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە قادىر ئىكەنلىكىنى بىلمەمسەن؟» دەيدۇ. بۇ سوئال شەكلىدە بولسىمۇ، مەنىسى جەزم قىلىش ۋە ئىقرار قىلدۇرۇشتۇر. يەنى ئاللاھ ھەر قانداق ئىشقا قادىر، ئۇنىڭ ئىلمى ۋە ھېكمىتى چەكسىز، ئۇ خالىغىنىنى قىلىدۇ، خالىغىنىچە ھۆكۈم چىقىرىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە ئىلمى چەكسىز ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھەر قانداق ھۆكۈمنى ئەڭ پايدىلىق ۋە ئەڭ مۇۋاپىق شەكىلدە چىقىرىدىغانلىقىنى بىلىش.
• ئىسلام دىنى بەندىلەرگە ئاسانلىق ۋە رەھمەت دىنى ئىكەنلىكىنى، ئاللاھنىڭ ھۆكۈملەرنى بەندىلەرنىڭ مەنپەئىتى ئۈچۈن ئۆزگەرتىپ تۇرىدىغانلىقىنى چۈشىنىش.
• ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە قادىر ئىكەنلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈش، ھېچ نەرسە ئۇنىڭ ئىرادىسىنىڭ سىرتىدا قالمايدۇ.
• قۇرئان كەرىمنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل بولغان ھەقىقىي كىتاب ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭدىكى ھەر بىر ئۆزگىرىش ۋە ھۆكۈمنىڭ ئاللاھنىڭ ھېكمىتى بىلەن بولىدىغانلىقىنى تونۇش.
• ئىسلام دىنىنىڭ ئىنسانلارغا بولغان مېھرىبانلىقى ۋە ئاسانلىقىنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا تېخىمۇ قىزىقىش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا ئىنتىلىش.