بقرہ سۈرىسى — ئايەت 121

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ: ئۇلارغا كىتاب (تەۋرات ۋە ئىنجىل) ئاتا قىلدۇق.
• يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ: ئۇنى ھەقىقىي ئوقۇش ھوقۇقى بىلەن ئوقۇيدۇ، يەنى كىتابنى ئەسلىي ھالىتىدە ئوقۇپ، ئۇنىڭدىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلىدۇ، ئۆزگەرتمەيدۇ ۋە يوشۇرمايدۇ.
• يُؤْمِنُونَ بِهِ: ئۇلار ئۇنىڭغا (كىتابقا ۋە ئۇنىڭدىكى پەيغەمبەرگە) ئىمان كەلتۈرىدۇ.
• يَكْفُرْ بِهِ: ئۇنىڭغا كاپىر بولىدۇ، ئىنكار قىلىدۇ.
• الْخَاسِرُونَ: زىيان تارتقۇچىلار، ھەر ئىككى دۇنيادا زىيانغا ئۇچرىغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئەھلى كىتابنىڭ ئىككى خىل ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. بىرىنچى خىلى: ئۇلارغا تەۋرات ۋە ئىنجىل ئاتا قىلىنغان بولۇپ، ئۇلار بۇ كىتابلارنى ھەقىقىي ئوقۇش ھوقۇقى بىلەن ئوقۇيدۇ. يەنى ئۇلار كىتابلارنى ئەسلىي ھالىتىدە ئوقۇپ، ئۇنىڭدىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلىدۇ، ئۆزگەرتمەيدۇ، يوشۇرمايدۇ ۋە تەبىدىل قىلمايدۇ. ئۇلار كىتابلاردا ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە، بولۇپمۇ ئەڭ ئاخىرقى پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئىمان كەلتۈرۈش ھەققىدىكى ئايەتلەرنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرىدۇ. ئەنە شۇلار ھەقىقىي مۇئمىنلەردۇر. ئىككىنچى خىلى: ئۇلار كىتابلارنى ئۆزگەرتكەن، بەزى ئايەتلەرنى يوشۇرغان ۋە ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغان كاپىرلاردۇر. ئۇلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭغا نازىل قىلىنغان قۇرئانغا كاپىر بولغانلىقى ئۈچۈن، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئەڭ زىيان تارتقۇچىلاردۇر. چۈنكى ئۇلار ھىدايەتنى زالالەتكە ئالماشتۇرۇپ، ئاخىرەتتە جەھەننەم ئازابىغا دۇچار بولىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• بۇ ئايەت بىزگە كىتاب ئوقۇش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى كۆرسىتىدۇ. ھەقىقىي ئوقۇش پەقەت سۆزلەرنى تەلەپپۇز قىلىش ئەمەس، بەلكى ئوقۇغان نەرسىنى چۈشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ۋە ئۇنىڭدىكى ھەقىقەتلەرگە ئىمان كەلتۈرۈشتۇر.
• ئايەت ئەھلى كىتابنىڭ ئارىسىدا ھەقىقەتنى تونۇپ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرگەن كىشىلەرنىڭ بارلىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. بۇ بىزگە ھەر قانداق جەمئىيەتتە ھەقىقەتنى ئىزدەيدىغان ۋە ئۇنى قوبۇل قىلىدىغان كىشىلەر بولىدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئايەت كاپىر بولۇشنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ زىيان تارتىش ئىكەنلىكىنى ئېنىق بايان قىلىدۇ. بۇ بىزنى ئىماننى قوغداش ۋە ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىشتىن ساقلىنىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئالدىنقى پەيغەمبەرلەر ۋە كىتابلارغا بولغان ئىشەنچىنى ۋە ئۇلارنىڭ داۋاملىقى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ مۇسۇلمانلارنىڭ باشقا ئەھلى كىتابلار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىدە ھۆرمەت ۋە ئادالەتلىك بولۇشىغا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئەڭ مۇھىمى، بۇ ئايەت بىزنى قۇرئاننى ھەقىقىي ئوقۇش، چۈشىنىش ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا چاقىرىدۇ. قۇرئاننى ھەقىقىي ئوقۇغان ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلغان كىشىلەر ھەر ئىككى دۇنيادا نىجات تاپىدۇ ۋە ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىدۇ.