سورت بقره — آیت 166

إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُ

د مهمو کلمې (معاني الكلمات):

• تَبَرَّأَ: له څخه بېزاره کېدل، لاس اخیستل، او خپل ځان له هغه څخه جلا کول.
• الَّذِينَ اتُّبِعُوا: هغه مشران او لارښودان چې خلکو يې پيروي کوله (لکه د کفر او شرک مشران).
• الَّذِينَ اتَّبَعُوا: هغه پيروان او عوام چې د دغو مشرانو شاګردي يې کوله.
• الْعَذَابَ: د قيامت هغه سخت عذاب او دوزخ عذاب.
• تَقَطَّعَتْ: پرې کېدل، بېلېدل، ختمېدل.
• الْأَسْبَابُ: هغه اړيکې، لاملونه او وسيلې چې په دنيا کې يې سره نښتي وو؛ لکه قرابت، دوستي، مينه، او د يو بل پيروي.

د آيت تفسير (التفسير):

دا آيت د قيامت د ورځې يو ډېر عبرتناک او سخت منظره بيانوي، کله چې د کفر او ګناه مشران او پيروان به د الله تعالی په حضور کې حاضر وي او د خپل عمل نتيجه به ويني. په دغه وخت کې به هغه مشران چې په دنيا کې يې خلک ګمراه کړي وو، له خپلو پيروانو څخه په ښکاره توګه بېزاره کېږي او وايي به: "موږ له تاسو څخه هيڅ اړيکه نه لرو، تاسو خپله خوښه موږ تعقيب کړي وو." دوی به دا کار هغه وخت کوي چې عذاب به ويني او پوهېږي چې هيڅ خلاصی نشته.

په دغه ورځ به هغه ټول اړيکې او لاملونه پرې کېږي چې په دنيا کې يې دوی سره نښتي وو؛ که هغه د کورنۍ اړيکې وي، که د ملګرتيا، که د ګډ کار او تجارت، او که د يو بل سره مينه او عقيدت. ټول به له منځه ځي او د دښمنۍ او نفرت په بدل کې به راځي. الله تعالی په بل ځای کې فرمايلي: "د قيامت په ورځ به دوستان يو د بل دښمنان شي، مګر متقيان" (الزخرف: 67). نو هغه مينه چې په نافرمانۍ او کفر باندې وه، په قيامت کې به دښمني شي.

دا آيت موږ ته ډېر مهم درس راکوي چې په دنيا کې بايد داسې اړيکې او ملګرتياوې جوړې کړو چې د الله تعالی په رضا باندې ولاړې وي، نه د ګناه او سرکشۍ پر بنسټ. څوک چې په دنيا کې د الله تعالی د احکامو په خلاف د خلکو مشري کوي او هغوی ګمراه کوي، په قيامت کې به نه يوازې دا چې له خپلو پيروانو څخه بېزاره کېږي، بلکې د هغوی لعنت او بد دعا به هم ورسره وي.

مؤمنانو ته دا آيت يو ښه زېری دی چې که دوی د نېکو او صادقو مشرانو پيروي وکړي، هغوی به په قيامت کې د دوی شفيعان او ملګري وي، لکه څنګه چې پيغمبرانو او نېکو خلکو به خپل پيروان نه پرېږدي. نو راځئ چې په دنيا کې داسې اړيکې غوره کړو چې په آخرت کې به زموږ د نجات سبب شي، او له هغو اړيکو څخه ځان وساتو چې په قيامت کې به پرې بېزاره شو. الله تعالی موږ ته د حق پېژندلو او د هغه د پيروي کولو توفيق راکړي. آمین.