Bəqərə surəsi — Ayə 166

Kəlmələrin mənaları:

• Təbərra (تبرأ): uzaqlaşmaq, xilas olmaq, əlaqəni kəsmək, təmizlənmək.
• Əsbab (الأسباب): bağlar, əlaqələr, səbəblər; burada dünyadakı qohumluq, dostluq, tabeçilik və digər rabitələr nəzərdə tutulur.

Təfsir:

Bu ayə Qiyamət gününün dəhşətli mənzərələrindən birini bizlərə göstərir. O gün, zülm və küfr üzərində qurulmuş bütün bağlar qopacaq, bütün pərdələr aradan qalxacaqdır. Tabe olunan başçılar – istər dünyada özlərinə tərəfdar toplayan azğın rəhbərlər, istərsə də insanları haqq yoldan çıxaran nüfuzlu şəxslər – əzabı öz gözləri ilə gördükləri anda özlərini izləyənlərdən tamamilə uzaqlaşacaq, onlardan qətiyyətlə imtina edəcəklər. Çünki o an hər kəs yalnız öz canının hayına qalacaq, heç kim heç kimə kömək edə bilməyəcəkdir.

Dünyada onları bir-birinə bağlayan bütün səbəblər – qohumluq telləri, dostluq münasibətləri, tabeçilik əlaqələri, hətta ortaq inanc və məqsədlər – hamısı qopacaq, yox olacaqdır. Bu əlaqələr o gün onlar üçün heç bir fayda verməyəcək, əksinə, bir-birlərinə düşmən kəsiləcəklər. Bu, Allahın Kitabında xəbər verdiyi kimi, zalımlar üçün ən böyük peşmançılıq və məyusluq anıdır.

Bu ayə bizim üçün ibrət dolu bir dərsdir. Ey insan! Bu gün sənin üçün ən vacib məsələ, kimə uyduğun və kimləri özünə rəhbər seçdiyindir. Unutma ki, Qiyamət günü sənə yalnız imanın, saleh əməllərin və Allahın Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) itaətin fayda verəcəkdir. Dünyadakı bütün bağlar, mövqelər və nüfuzlar o gün puç olacaqdır. Odur ki, ağıllı insan o kəsdir ki, bu gün haqqı özünə rəhbər tutsun, Quran və Sünnəyə sarılsın və öz axirətini imar etsin. Çünki o gün heç bir vasitəçi, heç bir bağ və heç bir səbəb səni xilas edə bilməyəcək; yalnız Rəbbinin mərhəməti və sənin dünyada etdiyin xalis ibadətlər sənə şəfaətçi olacaqdır. Allah bizi o dəhşətli gündə xilas olanlardan etsin, amin!