بقرہ سۈرىسى — ئايەت 166

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• تَبَرَّأَ: ئادا-جۇدا بولۇش، يۈز ئۆرۈش، ئالاقىنى ئۈزۈش.
• الَّذِينَ اتُّبِعُوا: ئەگەشكەن كىشىلەر، يەنى رەھبەرلەر ۋە باشلىقلار.
• الَّذِينَ اتَّبَعُوا: ئەگەشكۈچىلەر، يەنى ئاددىي خەلق ۋە تابع بولغۇچىلار.
• الْأَسْبَابُ: سەۋەبلەر، ۋاسىتىلەر، ئالاقىلەر، يەنى دۇنيادىكى تۇغقانچىلىق، دوستلۇق ۋە دىنىي باغلىنىشلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشەتلىك مەنزىرىسىنى سۈرەتلەپ بېرىدۇ. ئۇ كۈندە كىشىلەر ئازابنى كۆزى بىلەن كۆرگەن چاغدا، دۇنيادا ئۆزلىرىگە ئەگەشتۈرگەن رەھبەرلەر ۋە باشلىقلار ئۆزلىرىگە ئەگەشكەن ئاددىي كىشىلەردىن ئادا-جۇدا بولىدۇ. ئۇلار بىر-بىرىنى تونۇمايدىغان، ھەتتا بىر-بىرىگە قارشى تۇرىدىغان ھالغا كېلىپ قالىدۇ. دۇنيادا ئۇلارنى باغلاپ تۇرغان تۇغقانچىلىق، دوستلۇق، ئىتتىپاق ۋە دىنىي ئالاقىلەرنىڭ ھەممىسى ئۈزۈلۈپ، ھېچقانداق پاناھلىنىدىغان ۋاسىتە قالمايدۇ. ھەر بىر كىشى ئۆزىنىڭ قىلمىشىنىڭ ھېسابىنى يالغۇز بېرىشكە مەجبۇر بولىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دۇنيادا باشقىلارغا ئەگىشىش ۋە ئۇلارغا تايىنىش ئاخىرەتتە ھېچقانداق پايدا بەرمەيدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ھەقىقەت يولىدا مۇستەقىل پىكىر قىلىشى ۋە پەقەت ئاللاھقا تايىنىشى كېرەك.
• ئىسلام دىنى بىزنى دۇنيادا ياخشى ئىشلاردا بىر-بىرىمىزگە ياردەم قىلىشقا، ئەمما ئاخىرەتتە ھەر كىمنىڭ ئۆز ئەمىلىنىڭ ھېسابىنى بېرىدىغانلىقىنى ئۇنۇتماسلىققا چاقىرىدۇ.
• بۇ ئايەت يەنە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنى ئويغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن ئاخىرەت مەنزىرىلىرىنى ئېنىق ۋە تەسىرلىك قىلىپ سۈرەتلەپ بېرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە بولغان مېھرىبانلىقى ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرەتتە زىيان تارتماسلىقىنى خالايدىغانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر.