بقرہ سۈرىسى — ئايەت 168

1. ئايتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يَا أَيُّهَا النَّاسُ»: ئەي ئىنسانلار! (بۇ چاقىرىق ھەممە كىشىلەرگە قارىتىلغان).
• «حَلَالًا»: ھالال، يەنى شەرىئەت رۇخسەت قىلغان، ئۇنىڭ ئۈچۈن ئازاب قىلىنمايدىغان نەرسە.
• «طَيِّبًا»: پاك، ياخشى، پايدىلىق، نەپسى خۇشال قىلىدىغان، ھەر قانداق شۈبھىدىن خالىي نەرسە.
• «خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ»: شەيتاننىڭ ئىزلىرى، يوللىرى ۋە ئۇنىڭ ئىنساننى ئازدۇرۇش ئۈچۈن تۇتقان ئۇسۇللىرى.
• «عَدُوٌّ مُّبِينٌ»: ئوچۇق-ئاشكارا دۈشمەن، دۈشمەنلىكى ھەممىگە ئايان بولغان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پۈتۈن ئىنسانلارغا خىتاب قىلىپ: ئەي ئىنسانلار! زېمىندا بار بولغان نەرسىلەردىن — ھايۋان، ئۆسۈملۈك ۋە مېۋە-چېۋىلەردىن — ھالال ۋە پاك بولغانلىرىنى يېڭلار، دەپ بۇيرۇيدۇ. بۇ يەردە «ھالال» دېگەن شەرىئەت رۇخسەت قىلغان، «پاك» دېگەن بولسا نەپسى ياخشى، پايدىلىق ۋە ھەر قانداق شۈبھىدىن خالىي دېگەن مەنىدە. يەنى يېمەك-ئىچمەكتە پەقەت ھالال بولۇشىلا ئەمەس، بەلكى پاك ۋە پايدىلىق بولۇشىمۇ شەرت قىلىنغان.

ئاندىن ئاللاھ تائالا بىزنى شەيتاننىڭ يوللىرىغا ئەرمەسلىككە چاقىرىدۇ. شەيتاننىڭ يوللىرى دېگەن — ئۇنىڭ ھالالنى ھارام قىلىش، ھارامنى ھالال قىلىش، بىدئەت ۋە گۇناھلارغا چاقىرىش قاتارلىق ھەر خىل ئازدۇرۇش ئۇسۇللىرىدۇر. شەيتان بىزنى بۇ يوللار بىلەن ئاستا-ئاستا ئازدۇرۇپ، ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ. ئاللاھ بىزگە شەيتاننىڭ ئوچۇق-ئاشكارا دۈشمەن ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. ئەقىللىق ئادەم ھەرگىز ئۆزىگە زىيان يەتكۈزۈشنى ۋە ئازدۇرۇشنى مەقسەت قىلغان دۈشمىنىگە ئەرمەيدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى پاك ۋە ھالال يېمەك-ئىچمەككە چوڭ ئەھمىيەت بېرىدۇ، بۇ ئىنساننىڭ جىسمانىي ۋە روھىي ساغلاملىقىنى قوغداشنى مەقسەت قىلىدۇ.
• ئاللاھ تائالا زېمىندىكى نەرسىلەرنى ئىنسانلار ئۈچۈن يارىتىپ بەرگەن، بۇ ئۇنىڭ چەكسىز مەرھەمىتى ۋە رەھىمدىللىكىنىڭ ئىپادىسىدۇر.
• شەيتاننىڭ دۈشمەنلىكى ئوچۇق-ئاشكارا، شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئۇنىڭ يوللىرىدىن ھەزەر قىلىشى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئاددىي، چۈشىنىشلىك ۋە ئىنسان تەبىئىتىگە ئۇيغۇن بىر دىندۇر. ئۇ ھالال ۋە پاك نەرسىلەرنى يېيىشكە رۇخسەت قىلىپ، ئىنساننى قىيىنچىلىققا سالمىغان.
• بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھنىڭ بەرگەن نېئمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىشقا ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.