Baqara surasi — Oyat 20

So‘z ma’nolari:

• يَكَادُ – yaqinlashadi, deyarli.
• يَخْطَفُ – tezda tortib oladi, o‘g‘irlaydi.
• أَبْصَارَهُمْ – ularning ko‘zlarini.
• كُلَّمَا – har gal, qachonki.
• أَضَاءَ – yoritdi, nur berdi.
• أَظْلَمَ – qorong‘i bo‘ldi.
• قَامُوا – to‘xtab qoldilar, joylarida turib qoldilar.
• لَذَهَبَ – albatta ketkazar edi, olib qo‘ygan bo‘lardi.

Tafsir:

Yashin chaqmoqlari shu qadar kuchli va yorug‘ki, ularning ko‘zlarini deyarli ko‘r qilib qo‘yadi. Har gal chaqmoq yorug‘lik berib, ularga yo‘lni ko‘rsatsa, uning yorug‘ligida bir oz yurishadi. Ammo chaqmoq o‘chib, atrof yana qorong‘i bo‘lsa, ular hayron bo‘lib, qo‘rquv va dahshat ichida joylarida qotib qoladilar. Agar Alloh taolo xohlaganida, ularning quloqlarini ham, ko‘zlarini ham butunlay olib qo‘ygan bo‘lardi – chunki ular haqdan yuz o‘girib, o‘jarlik qilmoqdalar. Alloh har narsaga qodirdir; Uning qudrati hech narsa bilan cheklanmagan. Bu misol munofiqlarning holatini bayon qiladi: ular Islom nurini ko‘rganlarida, undan bir oz manfaatdor bo‘lib tuyuladilar, ammo haqiqat ularga og‘ir kelganda, orqaga qaytib, adashgan holda qoladilar. Xuddi shuningdek, ularning qalblari va aqllari ham haqni qabul qilishdan yiroqdir.

Foydalar:

• Allohning qudrati cheksizdir; U xohlagan narsasini qilishga qodirdir. Bandalar doimo Unga bo‘ysunishlari va Uning azobidan qo‘rqishlari lozim.
• Munofiqlarning ahvoli qanchalik ayanchli ekanini ko‘rsatadi: ular haq nurini ko‘rganlarida ham, undan barqaror foydalana olmaydilar. Mo‘min esa haqni ko‘rgan zahoti unga mahkam yopishadi va to‘g‘ri yo‘ldan og‘ishmaydi.
• Ushbu oyat Allohning rahmati va hikmatini ham namoyon etadi: U bandalariga jazolashga qodir bo‘lsa-da, ularga tavba qilishlari uchun muhlat beradi. Bu esa Uning rahmli va kechirimli Zot ekanini ko‘rsatadi.
• Qur’on oyatlarini o‘qigan kishi, Allohning har bir misolida chuqur hikmat va ibrat borligini anglab, Uning buyukligiga yanada ishonch hosil qiladi va Unga bo‘lgan muhabbati ortadi.