સૂરા અલ-બકરા — આયત 20

1. શબ્દોના અર્થ:

• يَكَادُ: લગભગ, નજીક છે.
• الْبَرْقُ: વીજળીનો ચમકારો.
• يَخْطَفُ: ઝડપથી છીનવી લેવું, લૂંટી લેવું.
• أَبْصَارَهُمْ: તેમની દૃષ્ટિઓ, આંખો.
• كُلَّمَا: જ્યારે પણ, જેટલી વાર.
• أَضَاءَ: પ્રકાશ આપ્યો, ઉજાસ કર્યો.
• مَشَوْا: તેઓ ચાલ્યા.
• أَظْلَمَ: અંધારું થઈ ગયું.
• قَامُوا: તેઓ ઊભા રહી ગયા, અટકી ગયા.
• لَذَهَبَ: ચોક્કસ લઈ જાત, દૂર કરી દેત.
• بِسَمْعِهِمْ: તેમના સાંભળવાની શક્તિને.
• وَأَبْصَارِهِمْ: અને તેમની દૃષ્ટિઓને.
• قَدِيرٌ: સર્વશક્તિમાન, દરેક વસ્તુ પર કાબૂ ધરાવનાર.

1. આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા મુનાફિકોની હાલતનું વર્ણન કરે છે, જેમણે દેખાવમાં ઈસ્લામ કબૂલ કર્યો, પરંતુ દિલમાં કુફ્ર છુપાવ્યું. તેમની હાલત એવી વ્યક્તિ જેવી છે, જે ભારે વરસાદ અને અંધારાની રાતમાં હોય, જ્યાં વીજળીનો ચમકારો એટલો તીવ્ર હોય કે તેની આંખો ઝબકી જાય અને લાગે કે હવે દૃષ્ટિ છીનવાઈ જશે. જ્યારે પણ વીજળી ચમકે છે, ત્યારે તેઓ તેના પ્રકાશમાં થોડું આગળ ચાલે છે, અને જેવું અંધારું થાય છે, ત્યારે તેઓ ઊભા રહી જાય છે, આગળ વધી શકતા નથી.

આ દૃષ્ટાંતમાં કુરાનને વરસાદ સાથે, તેમાં રહેલા ડરામણા સંદેશને ગરજ સાથે, અને સત્યના સ્પષ્ટ થવાને વીજળીના ચમકારા સાથે સરખાવવામાં આવ્યું છે. મુનાફિકો જ્યારે ઈસ્લામની કોઈ વાત તેમને ફાયદાકારક લાગે ત્યારે થોડું આગળ વધે છે, પરંતુ જ્યારે કોઈ કઠિનાઈ કે પરીક્ષા આવે ત્યારે તેઓ પાછા ઊભા રહી જાય છે, હિદાયતના માર્ગ પર સ્થિર રહી શકતા નથી.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે જો તે ઈચ્છે, તો તેમના સાંભળવાની અને જોવાની શક્તિ પણ છીનવી લે, જેમ તેમના આંતરિક સાંભળવા અને જોવાને છીનવી લીધા છે. અલ્લાહ દરેક વસ્તુ પર સંપૂર્ણ શક્તિ ધરાવે છે, તેને કોઈ વસ્તુ અશક્ય નથી. તેમણે તેમને તરત સજા નથી આપી, પરંતુ તક આપી છે, જેથી તેઓ પસ્તાવો કરે અને સીધા માર્ગે આવે.

1. આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા દરેક વસ્તુ પર શક્તિ ધરાવે છે, તે ઈચ્છે તો ક્ષણમાં બદલી કરી શકે છે.
• અલ્લાહની રહેમત અને સહનશીલતા એ છે કે તે તરત સજા નથી કરતો, પરંતુ તૌબા અને સુધારણાની તક આપે છે.
• ઈમાનનો માર્ગ એવો છે કે તેમાં ડગમગવું ન જોઈએ; સાચા મોમિન તે છે, જે સુખ-દુઃખ, અંધારા-ઉજાસ, દરેક હાલતમાં અલ્લાહ