Сураи Аль-Бакара — Оят 20

1. Маънои калимаҳои мушкили оят:

— «يَكَادُ»: наздик аст, қариб аст.

— «الْبَرْقُ»: барқ, рӯшноии тезе, ки дар осмон медурахшад.

— «يَخْطَفُ»: мерабояд, ба тезӣ мегирад.

— «أَبْصَارَهُمْ»: чашмони онҳо, биноии онҳо.

— «كُلَّمَا»: ҳар вақте ки, ҳар бор ки.

— «أَضَاءَ»: рӯшан кард, нур дод.

— «مَشَوْا»: қадам заданд, рафтанд.

— «أَظْلَمَ»: торик шуд.

— «قَامُوا»: истоданд, бозмонданд.

— «لَذَهَبَ»: ҳатман мебурд, нест мекард.

— «قَدِيرٌ»: тавоно, қодир.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят ҳолати мунофиқонро тасвир мекунад. Барқ аз шиддати дурахши худ наздик аст, ки чашмони онҳоро ба тезӣ рабуда, биноии онҳоро аз байн барад. Ҳар вақте ки барқ барои онҳо рӯшноӣ диҳад, дар рӯшноии он чанд қадам мераванд, ва ҳамин ки торикӣ бар онҳо фурӯ ояд, дар ҷои худ истода, қодир ба ҳаракат намешаванд. Ин мисоли ҳоли мунофиқон аст дар баробари Қуръон: гоҳе ҳақро мебинанд ва қадам мегузоранд, гоҳе дар шакку торикӣ монда, роҳи ростро гум мекунанд.

Сипас Худованд мефармояд: агар Аллоҳ мехост, ҳатман шунивоӣ ва биноии онҳоро мебурд, зеро Ӯ бар ҳар чиз тавоност. Яъне, ҳамон тавре ки нури берунии онҳоро аз байн бурданаш мумкин аст, қудрати онро дорад, ки шунивоӣ ва биноии зоҳирии онҳоро низ нест кунад, чунон ки шунивоӣ ва биноии ботинии онҳоро (яъне фаҳмиш ва ибратгирии дилҳояшонро) нест кардааст. Ин баёнгари он аст, ки Аллоҳ тавоност бар ҳама чиз, ва агар бандагони худро муҳлат медиҳад, ин аз рӯи ҳикмат ва лутфи Ӯст, на аз нотавонӣ.

1. Фавоиде, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ин оят нишон медиҳад, ки Қуръон мисли нурест, ки роҳи ҳаётро равшан мекунад; ҳар кас дар рӯшноии он қадам гузорад, ба сӯи саодат меравад.

— Аллоҳ тавоност бар ҳар чиз, аммо бо бандагони худ бо меҳрубонӣ муносибат мекунад ва ба онҳо вақт медиҳад, то тавба кунанд ва ба роҳи рост баргарданд.

— Ин оят моро тарғиб мекунад, ки аз Қуръон рӯй нагардонем ва дар торикии ҷаҳолат намонем, балки ҳамеша дар нурҳои ҳидояти он қадам гузорем.

— Ҳамчунин моро огоҳ мекунад, ки неъматҳои шунивоӣ ва биноӣ аз Аллоҳ аст; бояд онҳоро дар роҳи некӣ ва итоат истифода барем, на дар роҳи ғафлат ва гуноҳ.

— Ва дар ниҳоят, ин оят дили инсонро ба сӯи Аллоҳи Меҳрубон ҷалб мекунад, ки Ӯ ҳам тавоност ва ҳам ҳаким; ҳар чизро бо ҳикмат идора мекунад ва бандагони худро ба роҳи рост ҳидоят менамояд.