Sura Al-Baqara — Aya 200

Maana ya Maneno:

• Manasik (مناسك): Amali za Hija na ibada zake, kama vile kutoka Arafa, kupiga mawe, kuchinja dhabihu, na kuzunguka Kaaba.
• Khalaq (خلاق): Sehemu au fungu la kheri (wema) katika Akhera.

Ufafanuzi wa Aya:

Aya hii inaelekeza Waumini kwamba watakapokamilisha ibada zao za Hija na kumaliza amali zake, wasisahau kumdhukuru Mwenyezi Mungu kwa wingi na kumsifu kwa nyakati zote. Wanatakiwa kumtaja Mwenyezi Mungu kwa kumtakbiri na kumsifu, kama vile Waarabu wa zamani walivyokuwa wakijivunia na kuwataja mababu zao kwa fahari baada ya kumaliza Hija yao. Lakini Waumini wanapaswa kumdhukuru Mwenyezi Mungu zaidi ya jinsi walivyokuwa wakiwataja mababu zao, kwa kuwa kila neema wanayopata ni kutoka kwake Yeye tu.

Kisha Mwenyezi Mungu anaeleza tofauti kubwa kati ya watu katika madhumuni yao. Kuna watu ambao lengo lao pekee ni maisha ya dunia tu, na hawa ndio washirikina ambao hawamuabudu Mwenyezi Mungu kwa Imani ya kweli. Hao wanapoomba, wanasema: "Mola wetu! Tupe sisi katika dunia hii" — yaani wanamuomba afya, mali, watoto, na vitu vingine vya dunia tu. Hawana hamu ya Akhera wala hawaiombei. Kwa ajili ya hivyo, hao hawana sehemu yoyote ya kheri katika Akhera, kwa sababu waliiyapa kipaumbele dunia na kuikataa Akhera.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Kumdhukuru Mwenyezi Mungu ni wajibu baada ya kukamilisha ibada — Hii inafundisha kwamba kila ibada inapaswa kufuatwa na kumdhukuru Mwenyezi Mungu na kumshukuru kwa neema yake ya kutusaidia kuitimiza.
2. Waumini wanapaswa kuwa na nia safi na lengo la kumtaka Mwenyezi Mungu katika kila kitu — Badala ya kuwa na lengo la dunia tu, Muumini anapaswa kuomba kheri za dunia na Akhera pamoja, kama ilivyo katika dua nyingine: "Rabbana atina fid-dunya hasanah wa fil-akhirati hasanah" (Mola wetu! Tupe wema duniani na wema Akhera).
3. Kutahadharisha dhidi ya kujikita kwenye dunia tu — Aya inaonya kwamba mtu anayefanya dunia kuwa lengo lake pekee atapoteza Akhera yake, na hapati kheri yoyote huko.
4. Kuthamini neema za Mwenyezi Mungu — Kila neema tunayopata ni kutoka kwa Mwenyezi Mungu, kwa hiyo tunapaswa kumdhukuru na kumsifu kwa wingi, si kujivunia wenyewe au mababu zetu.
5. Hija inafundisha kujinyenyekeza na kumtii Mwenyezi Mungu — Baada ya kumaliza Hija, Muumini anarudi nyumbani akiwa na moyo safi, uliojaa dhikri ya Mwenyezi Mungu na kumtii Yeye katika maisha yake yote.