Toha surasi — Oyat 104

Kalimalarning ma'nolari:

• Amṡaluhum ṭarīqatan: Ularning eng aqllisi, eng toʻgʻri fikrli va eng yetuklisi.
• Labiṡtum: Dunyoda yoki barzaxda turdingiz, qoldingiz.

Tafsir:

Biz ularning o'zaro shivirlashib, sekin gapirishlarini ham, ochiq aytganlarini ham to'liq bilamiz. Qiyomat kuni ular qabrlaridan chiqib, dahshatli manzaralarni ko'rgach, dunyoda o'tkazgan umrlari ularning nazarida juda qisqa bo'lib ko'rinadi. O'sha paytda ularning orasidagi eng aqlli, fikri eng toʻg'ri bo'lgan kishi boshqalarga qarab: "Sizlar (dunyoda yoki barzaxda) faqat bir kun yoki undan ham kamroq vaqt turdingizlar, xolos", deydi. Chunki ular Qiyomat kunining azobi va dahshatlarini ko'rgach, o'tgan umr ularga bir lahzadek tuyuladi. Bu hol ularning dunyo hayotiga berilganliklari va oxiratni unutganliklari tufayli yuz beradi. Biz ularning barcha so'zlarini, hatto yashirin shivirlashlarini ham bilamiz va hech narsa Bizdan maxfiy emas.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandalarining yashirin va oshkora barcha so'zlarini, hatto qalblaridagi o'ylarini ham to'liq biladi. Bu esa mo'min insonni har bir so'zida ehtiyotkor bo'lishga, faqat yaxshi va foydali so'zlarni gapirishga undaydi.
2. Dunyo hayoti oxirat oldida juda qisqa va arzimasdir. Inson bu haqiqatni anglab, o'tkinchi dunyo lazzatlari uchun abadiy hayotni boy bermasligi kerak.
3. Qiyomat kunining dahshatlari shunchalik ulkanki, hatto eng aqlli kishilar ham o'tgan umrlarni bir kunlikdek qisqa hisoblaydilar. Bu esa insonni oxiratga jiddiy tayyorgarlik ko'rishga chorlaydi.
4. Allohning ilmi har narsani qamrab olgan. Bu bilim insonga qalban tasalli beradi, chunki u biladiki, qilgan har bir yaxshi amali va har bir yomon ishi Allohning huzurida hisobga olinadi va adolat bilan jazolanadi.