سوره طه — آیه 120

معانی کلمات:

• فَوَسْوَسَ: پنهانی و آرام سخن گفتن، وسوسه کردن.
• الْخُلْدِ: جاودانگی، زندگی ابدی بدون مرگ.
• لَا یَبْلَىٰ: کهنه نمی‌شود، پایان نمی‌پذیرد و از بین نمی‌رود.

تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند متعال آدم و همسرش را در بهشت جای داد و آنان را از نزدیک شدن به درخت ممنوع نهی کرد، شیطان که دشمن سرسخت انسان است، فرصت را غنیمت شمرد و به‌صورت پنهانی و فریبنده در دل آدم وسوسه انداخت. او با لحنی دلسوزانه و فریبکارانه به آدم گفت: «ای آدم! آیا می‌خواهی تو را به درختی راهنمایی کنم که اگر از آن بخوری، برای همیشه زنده می‌مانی و هرگز نمی‌میری؟ و نیز به پادشاهی و حکومتی دست می‌یابی که هرگز زوال نمی‌پذیرد و کهنه و فرسوده نمی‌شود؟» شیطان با این وعده‌های دروغین و وسوسه‌های فریبنده، سعی کرد آدم را به نافرمانی از فرمان پروردگار ترغیب کند و او را از جایگاه والای خود در بهشت محروم سازد. این وسوسه در حالی انجام شد که شیطان پیش‌تر سوگند خورده بود که بنی‌آدم را گمراه کند و از هر راه ممکن به آنان حمله ور شود.

فواید و پیام‌های آیه:

1. دشمنی شیطان با انسان امری واقعی و جدی است؛ او هیچ‌گاه دست از وسوسه و فریب برنمی‌دارد و از هر فرصتی برای گمراه کردن انسان استفاده می‌کند.
2. شیطان برای فریب انسان، از وعده‌های دروغین و آرزوهای طولانی استفاده می‌کند؛ او انسان را به چیزهایی دعوت می‌کند که در ظاهر جذاب اما در باطن مایه هلاکت و بدبختی است.
3. انسان باید همواره هوشیار باشد و فریب ظاهر فریبنده و وعده‌های شیرین دشمن را نخورد؛ تنها راه نجات، پیروی از فرمان خداوند و پرهیز از وسوسه‌های شیطانی است.
4. این آیه نشان می‌دهد که خداوند با وجود آگاهی از ضعف انسان، او را رها نکرده و همواره راه توبه و بازگشت را برای بندگانش باز گذاشته است؛ پس از لغزش آدم نیز خداوند با رحمت خود او را بخشید و راه هدایت را به او نشان داد.
5. مومن باید بداند که آرزوی جاودانگی و ملک بی‌زوال حقیقی تنها در قرب الهی و اطاعت از اوست، نه در نافرمانی؛ بهشت واقعی و خوشبختی ابدی در سایه بندگی و تقوا به دست می‌آید.