Toha surasi — Oyat 55

Kalimalarning ma'nolari:

• Tāratan uxrā: yana bir bor, qaytadan, boshqa bir marta.

Tafsir:

Ey insonlar! Alloh taolo sizlarning asl kelib chiqishingiz, qaytadigan joyingiz va qayta tiriladigan makoningiz haqida xabar bermoqda: "Sizlarni yerning o‘zidan yaratdik" — ya'ni barchangizning otangiz Odam alayhissalomni tuproqdan yaratdik, shuning uchun ham sizlarning aslingiz yerdandir. Keyin: "Yana o‘sha yerga qaytaramiz" — ya'ni vafot etganingizda, o‘sha yerga dafn etiladi va sizlar yana uning bag‘riga qaytasiz. So‘ngra: "Va sizlarni yana bir bor o‘sha yerdan chiqaramiz" — ya'ni Qiyomat kuni, hisob-kitob uchun tiriltirilib, qabrlaringizdan chiqariladi. Xuddi birinchi marta yaratilganingiz kabi, sizlarni qayta tiriltirish ham Alloh uchun oson va muqarrardir. Bu yer sizning boshlang‘ich manzilingiz, oraliq makoningiz va oxirgi chiqadigan joyingizdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o‘z kelib chiqishini eslatib, kibr-u havoni tark etishga undaydi. Chunki insonning asli tuproqdan ekanini bilgan kishi mag‘rurlanmaydi va o‘zini boshqalardan ustun qo‘ymaydi.
2. O‘lim haqiqatini va qabrga qaytishni eslash insonni bu dunyoda to‘g‘ri yo‘ldan yurishga, gunohlardan saqlanishga va oxiratga tayyorgarlik ko‘rishga chorlaydi.
3. Qayta tirilishning haq ekaniga ishonch hosil qilish — inson qalbini Allohning qudratiga to‘liq taslim bo‘lishga yetaklaydi. Yerdan yaratilgan insonning yana yerdan chiqarilishi Allohning cheksiz qudratini namoyon etadi.
4. Bu oyat musulmonlarga umid bag‘ishlaydi: o‘lim bilan hammasi tugamaydi, balki adolatli hisob-kitob va abadiy hayot bor. Bu e’tiqod insonni yaxshi amallarga undaydi va yomonliklardan qaytaradi.
5. Yerning inson uchun ham beshik, ham qabr, ham qayta tirilish maydoni ekani — insonning tabiat bilan bog‘liqligini va Allohning har bir narsaga qodir ekanini chuqur anglatadi.