Toha surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• الثرى (as-Saro): nam tuproq, yerning eng tubidagi qatlam. Bu yerda yer ostidagi barcha narsalar nazarda tutilgan.

Tafsir:

Ushbu oliy kalomda Alloh taoloning mutlaq mulki va hukmronligi bayon qilinmoqda. Osmonlarda, yerdagi barcha narsalar, shuningdek, ularning o'rtasida mavjud bo'lgan barcha maxluqotlar — xoh ko'rinadigan, xoh ko'rinmaydigan bo'lsin — butunlay Allohning mulkidir. Uning hukmronligi faqat yuqori qatlamlargagina emas, balki yerning eng tubiga, nam tuproq ostidagi narsalargacha yetib boradi. Barcha narsalar Uning yaratgani, Uning mulki va Uning boshqaruvi ostidadir. Hech bir maxluqot, na osmondagi farishtalar, na yerdagi insonlar, na yer ostidagi jonzotlar Uning hukmronligidan tashqarida emas. Bu oyat Allohning qudrati va ilm-fani har narsani qamrab olganini, Uning hukmi hech qanday cheklovga ega emasligini ta'kidlaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'min qalbini Allohning buyukligi va qudrati haqida chuqur tafakkurga chorlaydi. Yer-u osmon, ko'rinadigan va ko'rinmaydigan barcha olamlar Uning ixtiyorida ekanini bilish insonda kamtarlik va tavozuni kuchaytiradi.
• Allohning hukmronligi hamma narsani qamrab olganini anglagan inson, o'z hayotida faqat Allohga suyanadi va Uning buyruqlariga itoat qilishda mustahkam bo'ladi. Chunki u biladiki, butun olamning Podshohi uning Rabbisidir.
• Bu oyat insonni moddiy dunyoning chegaralaridan tashqariga chiqib, ma'naviy olam haqida fikr yuritishga undaydi. Yer ostidagi narsalargacha Uning ilmi va qudratiga bo'ysunishi, Allohning ilmi hech narsadan g'ofil emasligini ko'rsatadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lda mustahkamlaydi.
• Allohning mulki cheksiz ekanini bilish mo'min qalbini dunyo mol-mulkiga bog'lanib qolishdan xalos qiladi. Chunki haqiqiy mulk egasi Allohdir va U xohlagan kishiga beradi, xohlaganidan oladi. Bu esa insonni saxovatli va qanoatli bo'lishga o'rgatadi.