Toha surasi — Oyat 5

Kalimalarning ma'nolari:

• Arsh: Uloq, buyuk va ulkan taxt. Bu Allohning buyukligiga mos keladigan, biz bilmaydigan bir maxluqdir.
• Istavo: Yuqoriga ko'tarilmoq, o'rnashmoq. Allohga nisbatan ishlatilganda, Uning Zotiga munosib bo'lgan holda, qandayligini bilmasdan, o'xshashliksiz yuksaklikka ko'tarilganini bildiradi.

Tafsir:

Alloh taolo o'zini "Ar-Rahmon" (mehribon) nomi bilan zikr qilib, Uning buyukligi va ulug'vorligini bayon qilmoqda. U Arsh ustiga o'ziga munosib tarzda ko'tarilgan, yuksalgan. Bu holat hech qanday maxluqning holatiga o'xshamaydi. Uning Arsh ustidagi istavosi — Uning Zotiga xos bo'lgan, biz aql yetmaydigan, tasavvur qilib bo'lmaydigan bir haqiqatdir. Biz bunga shunchaki iymon keltiramiz, qandayligini so'ramaymiz, o'xshatishga urinmaymiz. Alloh taolo Arshni yaratgan va U Arshdan ham, undan boshqa hamma narsadan ham beminnat va mustaqildir. Uning Arsh ustida istavosi Uning ulug'vorligi va qudratining bir ko'rinishidir. Bu oyat Allohning buyukligini, Uning barcha maxluqotdan ustun ekanini va Uning hukmronligi butun olamni qamrab olganini bildiradi.

Foydalar:

• Alloh taoloning Zotiga xos sifatlarini tasavvur qilishdan, ularni o'xshatishdan qaytariladi. Biz faqat Qur'on va Sunnatda kelganiga iymon keltiramiz, qandayligini Allohga havola qilamiz.
• Allohning buyukligi va ulug'vorligi haqida fikr yuritish inson qalbini Uning oldida kamtarlikka va ta'zimga yetaklaydi.
• Allohning Arsh ustida istavosi Uning butun olam ustidan to'liq hukmronligini va boshqaruvini anglatadi. Bu mo'minlarga taskin beradi — dunyo ishlarini boshqaruvchi Zot eng buyuk va qudratlidir.
• Ushbu oyat Allohning "Ar-Rahmon" ismini zikr qilish bilan birga kelgani, Uning mehribonligi va rahmati buyukligi bilan birga ekanini, ya'ni Uning hukmronligi rahmat va mehribonlik bilan birga ekanini bildiradi. Bu mo'minlarga umid baxsh etadi.