Та Ха сүрөсү — Аят 92

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مَا مَنَعَكَ — «эмне тоскоол болду сага?», «эмне кармап калды?» деген мааниде.
• إِذْ رَأَيْتَهُمْ — «аларды көргөн кезде», башкача айтканда, алардын адашканын өз көзүң менен көргөн убакта.
• ضَلُّوا — «адашты», «туура жолдон тайышты» дегенди билдирет. Бул жерде алардын Аллахтан башкага сыйынып, бузуку жолго түшкөндүгү айтылат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса пайгамбар (алайхис-салам) тоо тараптан кайтып келип, элинин алтындан жасалган музоого сыйынып, туура жолдон тайып кеткенин көргөндө, бир тууганы Харунга (алайхис-салам) кайрылып: «Эй Харун! Алардын адашканын өз көзүң менен көргөн кезде, сени эмне кармап калды? Эмне себептен аларга ээрчип, алардын арасында калып, мени менен кошо келбедиң? Мен сага элимдин ичинде калып, аларды оңдоп-түзөөнү жана бузукулук кылбоону буйруган элем, ошол буйругун аткарбай, алардын адашуусуна тоскоол болбодуңбу?» — деп сурады. Бул суроо Харунду жемелоо эмес, тескерисинче, эмне себептен аларды токтотпогонун тактоо жана элинин адашканына кайгырганын билдирүү максатында айтылган. Харун пайгамбар аларга акыйкатты түшүндүрүп, жакшылыкка чакырган, бирок алар аны угуудан баш тартып, алсыздык көрсөткөн.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят пайгамбарлардын бири-бирине болгон чын ыкластуу мамилесин, бири-бирин жоопкерчиликке тартуусун жана элдин адашуусуна кайгырганын көрсөтөт. Демек, чыныгы дин бир туугандык, жоопкерчилик жана акыйкатты коргоо негизинде курулат.
• Эл ичинде туура жолду көрсөтүү, жамандыкка тоскоол болуу — ар бир ыймандуу адамдын милдети. Бул аят бизди жакшылыкка чакырып, жамандыктан кайтарууга үндөйт.
• Аллахтын пайгамбарлары да элдин адашуусуна кайгырып, аларды туура жолго салууга аракет кылган. Бул бизге Ислам дининин адамзатка болгон мээримин жана камкордугун көрсөтөт.
• Адашуудан сактануу, акыйкатты издөө жана бири-бирибизге жакшылыкты буйруу — ыймандын кооздугу. Бул аят окурманды өз жоопкерчилигин терең ойлонууга, жакшылыкка умтулууга жана Исламдын туура жолун кармоого чакырат.